Colann gun cheann

School of Scottich StudiesEdinburgh UniversityDonald MacDonaldArisaig.(May, 1954)So 1754stele BlDiec No.Other Refs.COLANN CUN CHEANNWoll, mar a chuala miso a naidheachd sin 's ann mar seo.Cu robh boirionnach le paisde a' tamh ann an aito ris ancan iad Achaitilleasaig ann a Morair a doas. Agus bhai ann a fior bhochdainn a' togail d' phaisde agus tha ecolta rium gun do leag a fear lois am bu leis am fearanna bha timchioll air a' bhothan a bh'aice, leag e amharusoirre am an fhoghair, gu robh i piocadh a' choirce mar abha e fas air son biadh dhith fhéin agus dhan phaisdo.Agus oidhche dhe na h-oidhchcanan chuir o freiceadan airan âite agus fhuair e 'm boirionnach bochd a' tighinn athoirt greim dhen choirce (fhaighinn?) air son gundeanadh e rudeigean dhith fhéin 's dhan phaisde. Agusdé 'n t-armachd a bh'aige ach corran agus tharruing e 'ncorran oirre agus bhuail c'n cul a chinn i agus bha iad agradhainn gu robh an coann aice an cnochadh air a broilleach.Chan eil fhios a'm a nise ciamar a dh'éirich a mach andeoghaidh sin. Ciù a chaidh an duine'a thoirt gu ceartasagus fheuchainn agus a pheanasachadh air son a rud a rinn echan urrainn mi a ghradh Ach cha d'fhuair iad moran foisair con bliadhnaichean is bhliadhnaichcan, chan eil fhiosa'm nach robh linntoan ann, bha iad ag râdhainn, lo spiorada' bhoirionnaich chaidh a mharbhadh cho uamhasach. A's adoigh uamhasach seo. Agus bha i a' cur mór cagail air ah-uile duine bhiodh gabhail rathaid mhôir 's a bha a' dol machuairt an aite.agus ...C.M. ... eagail air a chuile duine bha dol a rathad.D.MCD. Bha, ma chuairt cha robh ... bha 'ad gealtach bhith gabhail rathadmór agus 'sann mar a chuala mise thuirt Raghnall Mac Cailein Oig nach robhseo a dol a dheanadh math 'sam bith agus gu feumadh stad a chur air. Agusoidhche dhe na h-oidhcheannan chaidh e thachairt air spiorad a bhoirionnaich.Tha e colta rium gu'n dainig i mar a b'abhaist, goirid bho 'n aite a's andeach a marbhadh a bh'ann, agus rug e oirre 'nuair a thainig i agus dh'fhoighneachd e dhi gu dé a bha seo a bha i deanamh nach robh duine a bhasiod na bha mór thimchioll aig a robh coire rathad 'sam bith ri mar adh'éirich dhi agus gu robh i toirt mór dhragh dhaibh a' tighinn a's an döighagus gu feumadh i gealltainn dha-san nach tigeadh i air ais a siod tuillidh.Ann a lathair nam bonn thuirt i ris:"Leig as mi. 'S duine foghainnteach thu, tha mi faithne'ainn," asise, "air a ghreim a th'agad orm gur duine foghainnteach thu ach leig asmi," as ise, "agus cha chuir mi dragh air duin' a bhuineas dhut fad 's abhios fuil fineige dhiubh ann am Morair a Deas."Thuirt esan a sin rithe, "Ni mise sin," agus leig e as am boirionnachagus 'nuair a bha i falbh bha iad ag radhainn gu na ghabh i ceathramhorain:'S fhada bhuam fhin cul Beinn Eadaran'S fhada bhuam fhin Bealach a Mhor-a-bheinnCul na monaidhean aghaidh nan bealaichean'S fhada bhuam fhin Bealach a Mhor-a-bheinnShin agaibh mar a chuala mise ma deaghainn Colainn gun Cheann.