Colann gun cheann (Scotland)

Transcript

School of Scottich Studies

Edinburgh University

Donald MacDonald

Arisaig.

(May, 1954)

So 1754stele Bl

Diec No.

Other Refs.

COLANN CUN CHEANN

Woll, mar a chuala miso a naidheachd sin 's ann mar seo.

Cu robh boirionnach le paisde a' tamh ann an aito ris an

can iad Achaitilleasaig ann a Morair a doas. Agus bha

i ann a fior bhochdainn a' togail d' phaisde agus tha e

colta rium gun do leag a fear lois am bu leis am fearann

a bha timchioll air a' bhothan a bh'aice, leag e amharus

oirre am an fhoghair, gu robh i piocadh a' choirce mar a

bha e fas air son biadh dhith fhéin agus dhan phaisdo.

Agus oidhche dhe na h-oidhchcanan chuir o freiceadan air

an âite agus fhuair e 'm boirionnach bochd a' tighinn a

thoirt greim dhen choirce (fhaighinn?) air son gun

deanadh e rudeigean dhith fhéin 's dhan phaisde. Agus

dé 'n t-armachd a bh'aige ach corran agus tharruing e 'n

corran oirre agus bhuail c'n cul a chinn i agus bha iad ag

radhainn gu robh an coann aice an cnochadh air a broilleach.

Chan eil fhios a'm a nise ciamar a dh'éirich a mach an

deoghaidh sin. Ciù a chaidh an duine'a thoirt gu ceartas

agus fheuchainn agus a pheanasachadh air son a rud a rinn e

chan urrainn mi a ghradh Ach cha d'fhuair iad moran fois

air con bliadhnaichean is bhliadhnaichcan, chan eil fhios

a'm nach robh linntoan ann, bha iad ag râdhainn, lo spiorad

a' bhoirionnaich chaidh a mharbhadh cho uamhasach. A's a

doigh uamhasach seo. Agus bha i a' cur mór cagail air a

h-uile duine bhiodh gabhail rathaid mhôir 's a bha a' dol ma

chuairt an aite.

agus ...

C.M. ... eagail air a chuile duine bha dol a rathad.

D.MCD. Bha, ma chuairt cha robh ... bha 'ad gealtach bhith gabhail rathad

mór agus 'sann mar a chuala mise thuirt Raghnall Mac Cailein Oig nach robh

seo a dol a dheanadh math 'sam bith agus gu feumadh stad a chur air. Agus

oidhche dhe na h-oidhcheannan chaidh e thachairt air spiorad a bhoirionnaich.

Tha e colta rium gu'n dainig i mar a b'abhaist, goirid bho 'n aite a's an

deach a marbhadh a bh'ann, agus rug e oirre 'nuair a thainig i agus dh'

fhoighneachd e dhi gu dé a bha seo a bha i deanamh nach robh duine a bha

siod na bha mór thimchioll aig a robh coire rathad 'sam bith ri mar a

dh'éirich dhi agus gu robh i toirt mór dhragh dhaibh a' tighinn a's an döigh

agus gu feumadh i gealltainn dha-san nach tigeadh i air ais a siod tuillidh.

Ann a lathair nam bonn thuirt i ris:

"Leig as mi. 'S duine foghainnteach thu, tha mi faithne'ainn," as

ise, "air a ghreim a th'agad orm gur duine foghainnteach thu ach leig as

mi," as ise, "agus cha chuir mi dragh air duin' a bhuineas dhut fad 's a

bhios fuil fineige dhiubh ann am Morair a Deas."

Thuirt esan a sin rithe, "Ni mise sin," agus leig e as am boirionnach

agus 'nuair a bha i falbh bha iad ag radhainn gu na ghabh i ceathramh

orain:

'S fhada bhuam fhin cul Beinn Eadaran

'S fhada bhuam fhin Bealach a Mhor-a-bheinn

Cul na monaidhean aghaidh nan bealaichean

'S fhada bhuam fhin Bealach a Mhor-a-bheinn

Shin agaibh mar a chuala mise ma deaghainn Colainn gun Cheann.

Archival Reference