Fairy Changeling Banished by Tailor
Albain
- Tagairt chartlainne
- SSSA/TA/FL063/003
- Cineál míre
- Lámhscríbhinn
- Innéacs síogaí
- F63
- Teanga
- Gaeilge na hAlban
- Baile
- Stilligarry
- Paróiste
- South Uist
- Bailitheoir
- Donald John MacDonald
- Insteoir
- Mary Ann MacInnes
- Foinse an insteora
- Ní fios
Tagairt chartlainne
SSSA/TA/FL063/003
School of Scottish Studies DJM MSS 48
Tras-scríbhinn
IS4494Name of writerDonald John MacDonaldAddressPeninerine South Uist.The information below refers to the district ofCountyParishIt was recorded by me on (date)20th Nov. 1955fromMary Ann MacInnesAge61occupationHousewifewho lives in the township ofStilligarryand who is a native ofStilligarry South UistHe (she) heard thisyears ago fromaged thenwho lived then atcf. MacDougall and Calder's "Folk-tales and Fairy Lore" p. 142Also Ms. 13p. 1218.Chuala mise sud a bh' annuaireiginn, tàillear, agus bhae fuireach a muighair feadh na gaidhealtachdan àite air choireiginn.Tha e na chleachdadh anis anns an àm abha sud aig natàillearan a bhi adol o thigh gu tighairson obair fhaighinn4495far am biodh duinebhiodh feumach air briogaisneo air bad do dh'aodach air choireiginn.Bhiodh an tàillear abha seo a falbh othigh gu tigh aguso àite gu àite mara bhiodh càch, feuchcàit am faigheadh eòbair ri deanamh.Agus latha dhe nalathaichean agus e aira thuras gu tighcuideiginn a bha edol a dheanamh briogais.dha, thàinig amfeasgar anamoch air, aguse fhathast pìos mathair falbh bho'n tighdha robh e dol.Agus thug e an airean seo gu robhduineachan beag a falbhroimhe, agus e asìor chumail am falachann an taobh a4496rathaid cho math 's a b'urrainn dha.Dh'fhalbh an tàillear na buluaithe, feuch am beireadhe air an duine bheaga bha roimhe, ach chomath 's ga falbhadh antàillear, bha am fear beaga bha roimhe a cumailan aon astair air falbhbhuaidhe, 's ann a bhae a gleidheadh air.Dh'fhalbh an tàillear anuair sin na ruith feucham beireadh e air, achcho math 's ga ruitheadhe cha bheireadh eair an duine bheagneònach a bha a falbhroimhe.Ma dheireadh thall, ghabhan tàillear a leithid domhiothlachd agus rug eair an t-siosar mhóra bh' aige agus sheòle cho math 's ab' urrainn dha air anN 768*.4497duine bheag e. Bhuail ansiosar ann an cùl nacoise air agus thuit eagus mun d'fhuair eeiridh a rithist, bha anTàillear aige."Seadh a nis," ars' antàillear ris, "innis dhòmhsacàit' am bheil thudol.""Innsidh mi sin dhut," ars'an duine beag, "thami air mo thuras asan t-sìthein ud shuasgun an tighe sinshìos mud choinneamhfeuch am faigh migreis do bhainne-cìchbean an tighe."Agus a nis, be seoa cheart thigh dhaan robh an tàillearfhein a dol, adheanamh briogais dodh'fhear an tigheagus do dhuine sambith eile dhan teaghlach4498a chuireadh feum air."Agus," ars' an tàillear, "gude a tha thu ambeachd a dheanamh rileanabh bean an tighe fhein.""O", ars' an sìthiche beag.Tha mo dhaoine fhìngus a bhi a feitheamhaig an tigh, agusnuair a ruigeas misecuiridh mi an leanabh aigbean-an-tighe a machair an uinneig ucaagus bheir iadsan leothae gun an t-sìtheinagus bi e nam àiteann a sin, agus bimise na àite san,cho fad 's a thograsmi fuireach ann, neogus am bi modhìol do bhainne-chìochbean an tighe agam.""Agus", ars' an tàillear,"nuair a thogras tusafalbh neo nuair abhios do dhìol bainneF 321.1.4499agad air fhaotinn, ancuir na daoine agadfhein an uair sindhachaidh an leanabh gumhàthair"."O cha chuir", ars' amfear beag, "cha chuiriad dhachaidh tuilleadh eaon uair 's gun teida thoirt air falbh.""O seadh," ars' an tàillear,"Falbh matà".Leig e as an duinebeag, agus cho luath's a fhuair emu sgaoil, a macha ghabh e a dh'ionnsaigh an tighe.Bha an tàillear agabheal eala ris, agusnuair a ràinig amfear beag an tigh,bha an tàillear aircùl an tighe.Chaidh an duine beaga stigh, agus charobh a stigh ach4500am pàisde beag agus eanns a chreathail. Bhaathair 's a mhàthair amuigh a deanamh rudeigintimchioll an tighe.Rug an sìdhiche beagair a phàisde agusthog e as a chreathaile agus shin e amach air an uinneige agus e am beachdgu robh na sìthicheaneile ga fheitheamh amuigh. Ach có bhamuigh ach an tàillearagus na sìthichean guntighinn fhathast.Ghabh an tàillear greimair a phàisde nadhà laimh nuair ashìn a sìthiche beaga mach e, agusdh'fhalbh e leisgu tigh nàbuidh a bhafaisge agus dh'fhàge air an cùramsin e.F 321.1.F 321.5.*F1 .1.F 321.1.2.2.*4501Thill an tàillear an uairsina dh'ionnsaigh an tighe,agus bha bean antighe ann a sin astigh roimhe, 's i airtighinn a stigh, ge begu de bha i deanamha muigh agus bhaan sìthiche beag nashìneadh gu dòigheil annsa chreathail. Nuair achaidh an tàillear astigh, thòisich amfear a bha anns achreathail air caoineadh 'sair rànaich, agus charobh ciall sgur aige.Thog an uair sinbean-an tighe e agusthug i dha deochagus nuair a dh'òle sin, chuir i airais dha'n chreathaile. Chùm sin socairsàmhach e airsongreiseag bheag, achcha b' fhada gus4502na thòisich an eubhach 'sa rànaich a rithist.Thog bean an tighe anuair sin a rithist eagus thug i dha deocheile, ach cha robh emionaid as a dheaghaidh singus an robh e chofeumach air deoch eile 'sa bha e riamh.Cha robh an tàillear aleigeil dad air, ged abha e faicinn a h-uiledad a bha dol,agus bha gnothaichean adol air aghart mar seofad grùnn lathaichean,ach mu dheireadh bha antàillear a faicinn gurobh gnothaichean a doltuilleadh 's a chòirfada.Dh'fhalbh e an lathabha sud agus fhuaire deagh theine achur air, agus nuaira .. bha braitseal math"F 321.1.2.2.F 321.1.2.2.1.1.4.3.4503aige air anns an t-similair, ghabh e nùlla dh'ionnsaigh anfhir a bh' anns achreathail agus thog ee fhein 's a chreathail's a h-uile sian abh' ann agus chàiriche ann a mullachan teine e.Leig bean an tighe aonràn aisde, agus dùilaice gur ann air adhol as a chialla bha an tàillear.Leum i chun an teinefeuch am faigheadh iam fear beag a thoirtas, ach bha amfear beag air adhol a mach romhan t-similair.Thàinig e mun cuairtchun na h-uinneigagus dh'eubh e dobhean an tighe:"Fhuair mise mo roinn4504fhìn do bhainne do chuimco-dhiubh". agus a macha ghabh e.Sin nuair a dh'ìnns antàillear dhaibh mur achunnaic esan an sìthichean oidhche bha e tighinna dh'ionnsaigh an tigheagus mur a bha eaig an tigh roimhe,agus mur a ghlac eam pàisde beag nuair achuir a sìthiche a machair an uinneig e.Chan eil fhios gu decho toilichte 's a bhaiad nuair a chual iadgu robh am pàisde beagaca fhein sàbhailte,agus cha b' urrainndhaibh gu leòr a dheanamhairson an tàillear asa dheaghaidh sin.N 768*F 321.5