Robin Hood agus an Buachaill Glas
Èirinn
- Cruinneachadh
- Prìomh Chruinneachadh nan Làmh-Sgrìobhainnean
- Iom-leabhar
- 0274
- Deit
- 11 An t-Samhain 1936
- Seòrsa an rud
- Eachdraidh
- Clàr Aarne-Thompson
- AT0753: Christ and the Smith
- Cànan
- Gaeilge
- Àite
- Míobhaigh, Co. Dhún na nGall
- Neach-cruinneachaidh
- Liam Mac Meanman
- Fiosraiche
- Pádraig Ó Luag
- Ceangail
- Faic seo air dúchas.ie
Modh:
Iomradh Tasglainn
Prìomh Chruinneachadh nan Làmh-Sgrìobhainnean, Iom-leabhar 0274, Duilleag 0385
Ìomhaidh agus dàta © Cnuasach Bhéaloideas Éireann, UCD.
Tar-sgrìobhadh
AI" ar
"Ra.
l las
in fos
"
e.
Bhí seal a' beat amháin ann agus bhí gabha a ngoiread
siad abin food do thuas ag bun Gháinne. Bhí cearacha aige ann
agus cha dtiocfadh leis a dhath ariamh a dheánú ach iarrannacha
seisrighe. Is cuma goidé eile fhiachad sé leis cha dtiocfadh
leis a dheánú. Ach bhí se lá amhain 'sa chearacha agus thainic
buachaill beag glas chuige agus beath beag, clibinneach do
bheath bheag leis agus d'fhiaffruigh se dó an dtórfad sé iasacht
a' chearacha dó ach go gcuirfead sé cruidheacha ar a
bheath
"Mo dhona 's mo dhorn" adeir obinn go dtórfaidh nó cha rabh mé"
fhéin ábalta an chrudh a chur ar an bheath ariamh
Well well" ar seisean "Tór damhsa iasacht a' chearacha agus cuirfe mise
cruidheacha ar mo bheath fhéin
D'imthigh'n buachaill beag glas agus tharraing amach scian agus
ghearr na ceithre cosa do'n - seanntuagh bheag chan eadh
gheárr sé 'na ceithe chosa do'n bheath agus dhinn sé na ceithe chosa
isteach siarr sa teinidh agus thoisigh sé a seideadh leis ar na builg agus
a' séideadh ar na buil. Ach char bhfada bhí sé séideadh
ach go rabh na cruidheacha aige ar a' - gur tharraing sé
amach na ceithe chosa agus na cruidheacha ar a' bheath
"Oh by the hock ó thí lloch" arsa tóin "Tá fhios agam-sa
anois a dóigh le cruidheacha a chur ar na beithigh níos mó"
"Béidh me fhéin ábalta a dheánú feasta
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc cha dear a' buachaill glas
ach na ceithe cosa a bhuaileadh suas na n-ait fhéin ar
a bheath 's bhí na ceithe cosa air cómh maith 's bhí arian
agus léin a' marcuigheacht agus ar shiubhal a' gallpáil leis amach
a' cruc suas go bárr Gháinne ach go bhfaca sé síos Tochtar
na falans a bhárr Gáinne. Bhí sé ag coimhead ar na
cruic óna bealans as sin; tóife tú iad ó mhullach háinne
Well bhí clibinneach do bheath bheag bhán ag robin é fhéin
"Dar leis fhéin cuirfe mé cruidheacha ar mo chionn fhéin
anois. Thug sé leis a' beath go dtigidh doras a' chearacha agus
fuair sé tuagh agus cutcháil na ceithe chosa do'n bheath ach
dhinn isteach 'sa teinidh iad agus thoisigh sé a séideach agus a
séideadh agus a' séideadh. Ar réir mar is nó bhí sé séideadh
sin mar is mó bhí na cosa dóghú ach dheón crudh nó
crudh a bhí ag gul orthu ach a dóghú na n-iongna amach
dona cosa. Ach chaith sé amach iad 's thoisigh sé caoineadh
"Tá mo bheath marbh anois agam agus goidé tá me gul a dheánú;
an rogaire a rinn a ornn-s
Ach char bhfada dó ach go dtainic a' buachaill beag caol glas
go dtigidh'n doras.
"A Robin" ar seisean "Goidé tá tú dheánú"
"Ah" ar seisean "Bhí mé ag iarraidh cruidheacha a chur ar mo bheath
ar seisean 's gheárr mé 'na cosa duithi mar rinn tusa" ar seisean "agus tá na cosa
dóighte anois agam; chan fhuil fhios agam" ar seisean "Goidé tá gul a
eirigh damh"
"Well. Well" adeir a' buachaill glas "Tór damhsa iad go bhfeice mé
Fuaidh'n buachaill glas suas chuig na builg agus dhinn na cosa
isteach 'sa teinidh. Shéid sé trifle bloirannaí ar na builg ach
char bhfada bhí sé séideadh ach gur tharraing sé amach na
cosa - na ceithe cruidheacha, crudh ar achan chos thug
leis iad; slappáil suas na cosa isteach ar a bheath arais 's
bhí sí cómh maith 's bhí sí ariamh. Sin anois a' dóigh a rabh
sé. Ach fa chionn chupla lá 'na dhéidh, thainic a buachaill
glas arais agus sean bhean leis.
"An dtórfa tú damh" ar seisean "Fasacht a' chearacha" ar seisean "Go
ndéanfa mé cailín óg duithi seo"
"Cailín ag duithi sin" ar seisean "Goide'n dóigh an dtiocfadh leat
cailín óg" ar sise "A dheánú do sheanbhean"?
"Tór damhsa iasacht do chearacha anyin" ar seisean "Is goirid
go dtórfa me fios duit ar sin
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc ar ndóighe.
"Maise by the hooh ó the bhock" arsa Robin bheirfe mé agus ba
mhaith liom a bheiceáil deánta fosta nó tá mo mháthair
istuigh annseo" ar seisean "agus tá mo bhean istuigh annseo agus tá'n
bheirt acu 'na shean-mhrá anois" ar seisean "agus dá dtiocfadh liom
duine - bean ag amhainmhaith a dheánú as a bheirt"
acu dheánfainn e" ar seisean
Ach thoisigh'n ba
Thoisigh'n boc a' seideadh agus a' seideadh agus a
seideadh a séideadh leis ar na builg comh tiuth agus
thiocfadh leis. Ach char bhfada bhí sé seideadh ach
gur shéid sé amach a' cailin óg ar uilárr a' chearacha
túairim ar sé nó seacht déug a bhliana agus a cionn
aca
deánta suas ina curle bheaga dheasa comh deas agus a
chonnaic tú a'n ghiorsach bheag ariamh deánta suas agus
thoisigh sí coiriú fhéin suas a deánú fhéin deas i gceart
nuair a thainic sí 'mach.
"Oh" arsa Robin "Ba mhaith liom-sa dá bhfuighinn sin
a dheánú fosta.
Ach darr leis fhéin béidh me fhéin ábalta an cuid céan
a dheánú anois nuair a tcím goidé rinn seisean. Lá
arna bhárach tugaidh a leis a mháthair agus dhinn sé
isteach 'sa teinidh é agus tugaidh sé leis a bhean agus dhinn
sé'n bheirt acu isteach 'sa teinidh agus thoisigh'n séideadh agus a
seideadh aige agus a' seideadh. Ach dá mbéad sé a
séideadh o shoinn, cha rabh sé ábalta a' dhath a
dheánú ach a ndóghú suas 'na snaol istuigh sa
teinidh. Ah darr leis fhéin anois beirfear orm agus crochfar
mé Mharbh mé mo bhean agus mharbh mé mo mháthair
Bhóigh mé'n bheirt acu agus tá me doine ar a' deireadh ach
char bhfada dó ach go dtainic a' buachaill
caol glas un dorais
"Goidé tá tú deánú a hobinn iniu"?
"Ó goidé tá me deánú iniu a nógaire" ar seisean "Goidé thug tú
orm a dheánú" ar seisean "Tá mo mháthairnarbh anois" ar seisean
agus tá mo bhean marbh agus tá siad istuigh sa teinidh" ar seisean
agus goide thig liom a dheánú" ar seisean "anois. Beirfear orm
fhéin agus crochfar mé agus tusa a runn sin uilig go léir
lonn"?
"Ná bac leis" ar seisean "Tór damhsa na builg go foill" ar seisean
Má tá siad istuigh
Thoisigh sé a' séideadh agus a séideadh ach dheón i bhfad
a bhí sé séideadh nuair a shéid sé amach cailín mór
ábalta óg amach as na builg. Bhí sí tuairin cúia
bliain is fiche. Ta chionn tamaill bhíg 'na dhéidh.
shéid sé arais agus shéid sé amach bean eile tuairim ar
shéubliana déug. Bhí'n bheirt amuigh annsin i lárr a'
chearacha aige annsin agus bhí oh doch -humsur ar
dóigh air annsin agus achan ghair aige agus achan
chraos aige ag amharc ar a' dá chailín oga a fuair sé
as a' dá shean-bhean. Ach chan sin uilig é. Thoisigh
buachaill glas agus a bheirt acu go dear siad cúrsa
damhsa ar mhéud 's a humsur a rabh orthu nuair
a chonnaic siad go rabh siad clán sabháilte
amuigh arais 'na chailín óga in áit a bheith 'na
shean-mhrá. Well d'fhág a' buachaill glas annsin
é. Aobinn agus d'imthigh sé agus bhí bin sa chearacha i
gcómhnu agus ag tamail leis anonn agus anall agus thart
dheán a dtiocfadh leis a dheánú indéidh an
iomláin ach na h-iarannacha seirighe. Ach ar
ndóighe chuala siad iomrádh go rabh hí na h-Éireanna
'na luighe go h-ole le bás agus bhí lae dochtúirí ag
teacht chuige ag iarraidh é i chureáil agus cha rabh'n duine
ábalta buaidh a fhághail air nó é chureáil. Thainic
a' buachaill beag, car glas seo chuig Aobin lá
amháin agus a sle obinn
"B'fhearr daoinn a gul" ar seisean "Chuig sí 'na h-Éireanna
chuala mé go rabh sé le bás" ar seisean "agus tá achan dochtúir
tá se dá thóirt suas - tugadh suas ag achan
dochtúir anois e agus níl an duine acu ábalta a
chureail" ar seisean "agus racha mise agus tusa" ar seisean "Na dhá dhochtuir
"agus le é churcaill" ar seisean "agus cureailfea muidinne é" ar seisean
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc.
aris
sí abin "gur cuma liom"
"Ma dhona 's mo dhorn
Ar ndoighe ar shiubhal leófa.
"Ach" ar seisean "Cha dtig liom-sa a dheánú mur dtig leatsa a
dheánú"
"Dheánfa mise mo dhicheallt" adeir a' buachaill glas.
Ar shiubhal leófa agus shiubhal leófa ach go dtainic
go teach sí 'na h-Éireanna.
"Well goidé'n seórt daoine shibhse nuair a chonnaic
siad iad a' teacht "Ca bhfuil sibh ag gul
"Seo dhá dhochtúir atá ionnainn" ar seisean "Le sí 'na
h-Éireanna a chureail"
"Greadaigí libh amach as m'amharc" ar seisean "Nó tá oiread
áirraid - méid airgid atá fa'n áit uilig caithte le
dochtúirí agus níl an duine acu ábalta a dhath a'
dheánú leis"
"Well fiachaigí linne go bhfeice muid" adeir siadsan
Ach le forceail mhór leig siad isteach iad agus nuair a
leig siad isteach iad b'eigean dófa gul síos un
t-seóra an áit a rabh'n sí 'na luighe. D'iarr a'
buachaill glas. pófa uisce a chur síos ar a'
teinidh. Cuireadh síos a' pota uisce ar a' teinidh agus na
cuireadh coinnigheadh thíos e go rabh sé comhair ag
gul ag guil Tharraing a' buachaill glas scian beag
mheirgeach amach as a phóca agus fuaidh sé anonn
ghearr sé'n cionn do'n sí agus cuiridh an cionn isteach
'sa phota agus bhí sé istuigh 'sa phota tamall aige ach
iae
gur thug sé guil bheag do gur sé ag eirigh
nónas bóg. Well nuair a thug sé'n guil bheag dó, fuair
sean-spiunt
sé seahannsean bheag agus thonnruigh sé
gh t
thart anonn 's anall a phota é agus thóg sé
amach annsin é agus olappaill ar a' bí é agus goidé runn
sé nuair a bhí sé a' slappáil air ach ar ndóighe
chuir sé'n cionn contráilte thiarr dó; bhí'n t-srón agus a'
beal ar chíl a chinn aige. Well cha rabh aige
annsin ach a' scian bheag a tharraingt amach agus a
ghearrú arais agus b'eigean dó a chur isteach sa
phota arais agus choimhead sé go damannta síorruidhe
maith a heat seo nuair i bhí sé a chur air
arais gur chuir sé ar a' dóigh cheart é agus chuir sé'n
aghaidh annsin a' casan ceart agus bhí sé - sul a
rabh siad uair istuigh 'na dhéidh, d'eirigh'n sí -
rinn cursa damhsa ar ann urlár bhí sé comh
maith sin; biseach air slán. Sabháilte ina shláinnte"
comh maith 's bhí se ariamh. Fuair siad uala óir
annsin; ultach óir agus shiubhal leófa 'na bhaile ar
ndóighe fa chionn tamaill 'na dhéidh, thí siad a -
bhí mac sí 'na h-Alabana 'na luighe agus bhí sé le fás
fosta. Mar i gcéana níl a'n dochtúir in Eirinn
inn Alabain nó sasain nó Thrainnc b'fhéidir
nó b'fheidir níos fuide ar shiubhal nó sin nach
rabh aige ag iarraidh é chureáil ach dheón a
rabh mhaith ann. Cha rabh'n duine acu ábalta
é chureail. Chualaidh'n buachaill glas iomrádh air
fosta agus chualaidh fobinn iomradh air ach ar
ndóighe shiubhall - thainic a' buachaill glas
chuig "Robinn agus dúirt sé leis gur bhfheárr dó gul go
h-Alabain chuig - sí 'na n-Aban a chureáil
sur
"Maise mo dhona 's mo dhorn" adeir fobinn cuma
liom gheobha muid crapan le
Gheobhaidh ultach eile oir" ar seisean "Well.
D'imthigh siad agus thug leófa an sean-bheath bán
"Roibinn agus sean-bheath bán a' buachaill glas agus ar
shiubhal leófa ach gur - bun Gháinne, suas fríd
Charraic irt suas - b'eigean dó gul Loch a'
lalta - suas locha Salta cha rabh casán a' bith
eile - casán a' bith ach si ann suas ll
bhi Créanáin síos eitirceannain thart síos go
deacha siad isteach go Doire as. Dóire trasna
a shiubhal fríd a tír ach go deacha siad go
"Welfast. Well goidé'n seórt bádaí a bhí acu san
am sin ag gul trasna as. Belfat go h-Albain
bhí curraigh a cineál curraigh a cineál
dtá ag iascaireacht annseo anois a mbíonn
siad ag iascaireacht na glasain bheaga leis agus
na saoidheain agus na suilíní. Sin a rabh acu san
am sin annsin ar a' chósta sin nó cha rabh
bád a' bith eile buildáilte ach a' cineal sin ach
m'anam go bhfuil athrú anois air. Tá steair
acu; tá mor-bhats acu agus achan seórt bádaí acu
anois dár buildaileadh nó ar chualaidh a'n
duine iomrádh ariamh air. Tá 'na a rud a'
ngoireann siad 'na h-airoplanes, sin mar bhéadh
faoileógaí ag gul trasna na speire ag iomchar
daoine. Cha rabh a dhath do sin ag gul san am
sin ach is cuma; tá mé fada go leor leis 'na
scéaltaí sin amuideach sin a innse daoibh anois
Tá fhios agaibh fhein fa dtaobh do sin. Ach fuair
siad trasna agus landáil siad ag teach mór sí na
seisean
- ar sise
" adeir sé
agus
deiste glich.
ach go rabh'n pota ag guil. D'eirigh'n buachaill
beag glas agus tharraing amach a scian bheag
méirgeach agus fuaidh anonn agus ghearr a cionn do
sí na h-Alalana agus chuir a cionn isteach 'sa
phoba agus choinnigh istuigh é tamall ach go dtug
siad guil mhaith do mar bhí sé níos doilighe é
na n Alaban a chureail nó bhí sé 'na
h-Eireanna nó tá na urtchannaí i gcómhnui
in muinntir na h-Alabana agus tá se doiligh iad a
chureáil. So ar ndóighe thóg a' cionn amach
arais nuair a mheas sé é bheith ceart go leor
slappáil anuas ar a' cholainn é agus bhí sí 'na
h-Alabna comh maith 's bhí sé riamh
Well chruinnigh siad fa dtaobh dofa annsin; d'eirigh
sí agus thoisigh sé ina shláinte cómh maith a bhí sé
driamh agus bhí sé ábalta siubhal thart fann chaislean
leófa agus ag cainnt leis a' dá dhochtúir mar bhí nóir
mhór fa choinne dhá dhochtúir do chuid na
h-ireanna a chureáil eisean agus é le bás. Well
bhí go maith 's cha rabh go h-olc. Fuair siad a'
t-ultach óir annsin agus fuair siad dhá bheath; tugadh
dhá bheath dófa fosta le theacht anuas agus b'eigean
dófa theacht anuas go dtigidh port beag atá
i bhfus annseo a ngoireann siad un dó. Sin
an áit a rabh'n bád a reachtail as trasna go
"Beal Teiride arais. Ach fuaidh siad trasna
annsin agus cha dtig liom a' rádh ceocu fuair siad
na beithigh trasna nó nach bhfuair. B'fheidir gur
a onámh trasna a rinn siad indéidh a' bháid
cha dtia liom a rádh ach anyway ceocu fuair
nó nach bhfuair bhí beithigh leófa nuair a
fuair siad go Belfast fosa a' teacht 'na bhaile. Ach
bhí'n t-ór uilig le thobin ar a bheath agus cha rabh ann
acu ach an bheath amhainn san am sin. Bhí'n
buachaill beag caol glas a' siubhal agus thoisigh sé ag
caoineadh a rádh go rabh a chuid cosa nímhneach agus
go rabh sé tuirseach agus leigint dó giota beag a gul ar
a' bheath agus cha rabh'n bhróg air agus d'iarr se ar tobinn
luach péire bróg a thóirt dó agus go rachad sé
isteach ina siopa go bhfuighead sé péire bróga a
shábhalfadh a chuid cos.
"Ah gread leat" adeir Robinn a' buachaill leis "Gread
leat. Ná tór a dhath do do chuid sean-chainnt
damhsa" ar seisean "Goidé'n sgór" ar sise "A mbithea comh dolbach agus
go dtoiseocha ag cainnt liom-sa fa
go dtórfa.
ag iarraidh a dhath orm. Ar
dtaobh dó"
ndóighe mise mé fhéin a chosain a' t-airgead
Chan tusa"
D'imthigh'n buachaill beag caol glas iadh
Thainic Robin 'na bhaile. Th bhí fáilte mhór as
- a dá chailín óga
an dá bheann - cailín óg
roimhe. Rihinn annsin nuair a bhí'n t-airgead
leis arais chuca. Rinn siad féusta mór annsin
char fhág siad an duine sa ní isteach síos go
Tóin a' Mhill mhóir nachar chruinnigh siad chuir
an fhéusta muinntir Dhonndubhain muinntir
Mhiodhbhuidhe muinntir Chluain t-sealach
nunntir a' Choire isteach siar go Dumhaigh
muinntir na Glebe agus fuaidh siad síos een
go Ballhorispey go dtug siad cuid do
mhuinntir Bhallywhorisey aníos chuig an
fhéusta agus cuid Alabnaigh dubha Ghlinnsc
fosta ina gcuideachta mar Alabnach a bhí ina
"Ó s
bin e fhein. Cailleachaí brocach, buidhe. Galla
uilig agus thug a saith le h-ithe agus le h-ól uilig dófa.
"Well bhí sin uilig go léir maith go leor ach go
deachaidh sin thart ach ar ndóighe thainic a' t-am
annsin acu ach gur chuala siad iomrádh.
gur chualaidh Robinn iomrádh go gabh hí na Sasana
a coll
'na luighe le bás annsin. Ah a' imthigh sé agus thug
se leis a shean-bheath ar leis na má
"Tá me fhéin ábalta í na Sasana a chureáil anois
Cheobha mé fhein a' t-airgead uilig; cha bhíonn
buaidhreadh ar bith agam leis a' bhuachaill
bheag ghlas a' choir a'bith; cead aige annsin
D'imthigh se agus ghread sé leis leis a bheath; shiubhal
leis a' láirraingt ar bhí na Sasan. Shiubhal sé leis
suas fríd shasain agus achan chasán a dtiocfadh
leis aithghiorra a ghlacann ach go bhfuair sé
isteach go Lonndain. Landáil sé in donndain agus
d'fhiaffruigh sé ca rabh caislean a sí. Feiseanadh'n
caisleán dó. Fuaidh sé suas go dtigidh'n caislean
ach ma fuaidh cha rabh moran meas air. Duirt
siad leis go rabh barraidheacht airgid caithte le
dochtúirú roimhe chéile le dochtúir dona sheórt-san
a bheith teacht anois.
"Oh" ar seisean "mise a chureáil dochtúir na h-Alaban" ar seisean "agus
mise a chureaill dochtúirt na h-Éireann" ar seisean "agus cureáilfear
mé dochtúir - é seo nón duine ch ní 'na h-Abana
agus sí 'na h-Éireanna agus cureáilfea mé lí na Sasana
fosta
"Well well" adeir siad
Fuaidh sé isteach chuig an sí na Sasana agus d'iarr
sé'n t-seóra fhághail dó fhéin mar fuair se in
achan ait eile. Ach d'imthigh sé agus chuir sé síos a
pota ar a' téinidh abhí 'sa t-seomra agus nuair a bhí'n po
"Céith, fuaidh sé agus gheárr sé'n cionn do'n sí scian a
thug sé fhéin leis as a' bhaile; scan a bhí aige ag
geárrú aráin agus gheárr sé'n cionn do'n sí leis a' scian
Dheór a rabh maith 'sa scian. Bhí sean-spinnóg
leis a thug se do'n deisiúir fosta a' lá a d'fhág sé'n
baile agus chuir isteach 'sa phota e agus ma chuir mheasc sé
thart cupla heat 'sa phota é go deas mar
chonnaic sé'n buachaill beag caol glas a' deánú
a' deánú go rabh'n fob aige fhéin comh maith 's bhí
aigesan an b'amuideach é; b'amuideach e. Amadán
"Cuig Aladh abhí ann-san annsin. Fuaidh sé a'
thógáil amach as a' phota ach dheón a rabh mhaith"
ann agus a chur ar an lí; bhí'n dí marbh aige Dhruid
as sé'n doras. Darr leis fhéin crochfar mé anois cann sí
marbh agam anois agus cha dtig liom a chuireáil anois
dam
ba dheas a an buachaill beag caol glas a bheith liom.
Bhí sé 'na sheasamh annsin 's é caoineadh ina inntinn
fhéin; thainic rap - tí chuig an doras.
"Cé sin" ar seisean
"Mise adeir a' chainnt"
"Oh cha dtig le'n duine fághail isteach go fóill" ar seisean "Níl
mise réidh"
"Oh" ar seisean "Nó nach leighe tú isteach a' buachaill beag caol
las
"leigfidh leigfidh leigfidh leigfidh leigfidh" ar seisean "Is tú
tá dhiobháil orm; istú tá dhiobháil orm
thainic a' buachaill beag caol glas isteach agus
"Goidé rinn tú" ar seisean?
"Oh" ar seisean "Tá sé marbh agam
"Oh well" ar seisean "Dheánfa mise mo dhicheallt lena chureail
arais"
Thoisigh agus fuair sé'n sean-spinnóg bheag a tharraing
sé amach as a' phoca agus chuir a cionn isteach arais.
maith"
ins a' phota agus thug bruith eile dó. Bhí sé moracaidhe
annsin aige agus ar ndóighe thóg a buachaill beag caol
glas amach é agus olappáil síos a' cionn ar a' cholainn
Bhí bhí na lasana beó 's cómh maith 's bhí sé
ariamh agus a' sláinnte aige comh maith 's bhí ariamh
Ach ar ndóighe d'fhág siad annsin. Fuair siad i
a' t-ultach airgid annsin agus thainic siad 'na bhaile a
teacht na bhaile agus bhí siad a' siubhal leófa a'
teacht 'na bhaile agus" arsa'n buachaill beag caol glar
le Robin; bhí dhá bheath leófa agus bhí cuid do'n
airgead le achan duine acu.
"Is fhearr duit luach péire bróga a thóirt damh agus
"Tá mo chuid bróga caithte"
Chan luach péire broga a bheirfe me duit a' chóir a
bith" ar seisean "Ach bheirfe me duit" ar seisean "Néid airgid agus tá linn
uilig go léir" ar seisean "agus na beithigh fosta" ar seisean "Nó go bé thú
ar seisean "'S nusa a chosain é agus chan mise a chosair é" ar seisean
"Nó go bé thú" ar seisean "Bhí mise crochta in lasain iniu agus
"agus cha rabh me annseo a' chóir a' bith
Well bhí go maith 's cha rabh go h-olc. Thainic
Rolin 'na bhaile agus a' buachaill beag caol glas agus bhí'n
t-airgead acu annsin agus bhí siad beó go maith
annsin an chuid eile dona saol. Ach thainic a
buachaill beag caol glas heat amháin eile chuige
dúirt sé go dteionneochad sé
Thainic a' buachaill glas chuige heat
amháin eile" ar seisean leis.
"Tá trich eile agam go foill. Thig liom rud
eicinnt eile a dhlánú go foill" ar seisean "Leis na buil. Tór
damh - an dtórfa tú iaracht na m buil g damh iniu.
"Bheirfidh" adeir obin leis a' bhuachaill ghlas.
Thoisigh sé a séideadh ar na builg agus a séideadh leis ar na
builg agus thouigh sé a séideadh amach cruitheacht ar an
wlár ach gur shéid sé cabhair coir agus cruithneachta
thart ar ann uilár uilig go léir agus char bhfada dó bhí
sé séideadh nuair a thonntuigh sé thart arais.
"Caithfe me rud éicinnt eile" ar seisean "a chur amach anois"
Thoisigh sé a' séideadh annsin agus shéid sé amach dhá
cholamán dhéug as na builg annsin agus thoisigh na
colamáin a' piocú suas a' chruithneachta agus anois tá
'na colamain sin ag gul thart fa ós Goill annseo.
fa cochtar. Pós Goill agus cuid acu amuigh i mbinn na
glolamán colamain ghoirm abhí uilig ionntu; chan
na fuidaí bána seo a' chóir a' bith agus tá siad thart
annsin ó'n lá sin go dtigidh'n lá iniu agus 's iomaidh leat
a tharann siad isteach sna cuibhrinn annseo
againn fhéin agus aitheocha tú cuid cholamáin
"Robin ó'n lá sin go dtigidh'n lá iniu. Tá ruball
orthu i bhfad níos fuide nó 'na colamain eile agus
anois sin páirt do'n scéal sin innsiste agam-sa agus
tá me do'n nstionn go bhfuil daoine eile go bhfuil sé
acu níos fheárr ach thig leófa a innse san
oiche i mbárach. Well cha rabh mé'n lá ariamh
nó bhéinn gan scéal ur nó sean-scéal; bhéinn
gan aon-sceal nó chumfainn fhéin scéal
nuair a ba chríon liath an scéalaidhe mé"
Well shiubhal mé thoir agus shiubhal mé thiar agus rin
bhfaca mé a leihéid ariamh a casadh damh mar
casadh damh annseo. Bhí lair daoine ann agus bhí
siad uilig go léir ag eisteacht le mo scéal. Bhí siad
a scotmhach agus a' gairidh thall 's i bhfus ag deánú
gur a magadh abhí mé ach leoga chan eadh
tá'n scéal sin comh fíor lé'n scéal a h-innseadh
ariamh agus shiubhal mise leófa i rith an ain agus goidé
fuair me ar shon mo shiubhail, Fuair me peire do
stocaí bainne reamhair agus péire do bhróga páipéir
indéidh a theacht anuas a Sasain agus theann mé suas
orm fhéin iad agus leoga ma theann, cha rabh siad
"Ó an lá a bhí tú amuigh a buint 'sa choillidh agus nach
dtiocfadh leat na crainn a bhuint b'eigean damhsa
gul amach agus iad a bhuint duit"
chaith cailleach na gcearc an tríomhadh crapán
chuig an chearc agus deir a coileach - d'fhiaffruigh'n
chearc do'n choilleach cad chuige a dearr sé sin
"Ó an lá a bhí tú muigh ag cur tuighe ar a
scíobóil agus nach dtiocfadh leat na cleiteacha a
fhághail b'eisean duit mo chuidiú-sa a fhághail
Suaoitigh'n buachaill ar an bhomaite ar an bhean
ghlas agus d'iarr sí air theacht isteach agus bhí fáilte mhór
nófa. Pósadh'n bhean ghlas agus a' buachaill ar a chéile agus
choinnigh siad a' cailín a bhí seisean le pósú air mar
chailín seirbhise aige go dtainic oiche amháin
scarthach agus gur seideadh ar shiubhal an buachaill
a' bhean ghlas agus a' cailín amach ins a' bhád chaol
fhada agus a mhoithigheas an iomradh orthu ariamh
a shoin.
Cha rabh me ariamh - iadsan a'n bothan agus mise'n
clochán báitheadh iadsan agus thainic mise
"Ra.
l las
in fos
"
e.
Bhí seal a' beat amháin ann agus bhí gabha a ngoiread
siad abin food do thuas ag bun Gháinne. Bhí cearacha aige ann
agus cha dtiocfadh leis a dhath ariamh a dheánú ach iarrannacha
seisrighe. Is cuma goidé eile fhiachad sé leis cha dtiocfadh
leis a dheánú. Ach bhí se lá amhain 'sa chearacha agus thainic
buachaill beag glas chuige agus beath beag, clibinneach do
bheath bheag leis agus d'fhiaffruigh se dó an dtórfad sé iasacht
a' chearacha dó ach go gcuirfead sé cruidheacha ar a
bheath
"Mo dhona 's mo dhorn" adeir obinn go dtórfaidh nó cha rabh mé"
fhéin ábalta an chrudh a chur ar an bheath ariamh
Well well" ar seisean "Tór damhsa iasacht a' chearacha agus cuirfe mise
cruidheacha ar mo bheath fhéin
D'imthigh'n buachaill beag glas agus tharraing amach scian agus
ghearr na ceithre cosa do'n - seanntuagh bheag chan eadh
gheárr sé 'na ceithe chosa do'n bheath agus dhinn sé na ceithe chosa
isteach siarr sa teinidh agus thoisigh sé a seideadh leis ar na builg agus
a' séideadh ar na buil. Ach char bhfada bhí sé séideadh
ach go rabh na cruidheacha aige ar a' - gur tharraing sé
amach na ceithe chosa agus na cruidheacha ar a' bheath
"Oh by the hock ó thí lloch" arsa tóin "Tá fhios agam-sa
anois a dóigh le cruidheacha a chur ar na beithigh níos mó"
"Béidh me fhéin ábalta a dheánú feasta
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc cha dear a' buachaill glas
ach na ceithe cosa a bhuaileadh suas na n-ait fhéin ar
a bheath 's bhí na ceithe cosa air cómh maith 's bhí arian
agus léin a' marcuigheacht agus ar shiubhal a' gallpáil leis amach
a' cruc suas go bárr Gháinne ach go bhfaca sé síos Tochtar
na falans a bhárr Gáinne. Bhí sé ag coimhead ar na
cruic óna bealans as sin; tóife tú iad ó mhullach háinne
Well bhí clibinneach do bheath bheag bhán ag robin é fhéin
"Dar leis fhéin cuirfe mé cruidheacha ar mo chionn fhéin
anois. Thug sé leis a' beath go dtigidh doras a' chearacha agus
fuair sé tuagh agus cutcháil na ceithe chosa do'n bheath ach
dhinn isteach 'sa teinidh iad agus thoisigh sé a séideach agus a
séideadh agus a' séideadh. Ar réir mar is nó bhí sé séideadh
sin mar is mó bhí na cosa dóghú ach dheón crudh nó
crudh a bhí ag gul orthu ach a dóghú na n-iongna amach
dona cosa. Ach chaith sé amach iad 's thoisigh sé caoineadh
"Tá mo bheath marbh anois agam agus goidé tá me gul a dheánú;
an rogaire a rinn a ornn-s
Ach char bhfada dó ach go dtainic a' buachaill beag caol glas
go dtigidh'n doras.
"A Robin" ar seisean "Goidé tá tú dheánú"
"Ah" ar seisean "Bhí mé ag iarraidh cruidheacha a chur ar mo bheath
ar seisean 's gheárr mé 'na cosa duithi mar rinn tusa" ar seisean "agus tá na cosa
dóighte anois agam; chan fhuil fhios agam" ar seisean "Goidé tá gul a
eirigh damh"
"Well. Well" adeir a' buachaill glas "Tór damhsa iad go bhfeice mé
Fuaidh'n buachaill glas suas chuig na builg agus dhinn na cosa
isteach 'sa teinidh. Shéid sé trifle bloirannaí ar na builg ach
char bhfada bhí sé séideadh ach gur tharraing sé amach na
cosa - na ceithe cruidheacha, crudh ar achan chos thug
leis iad; slappáil suas na cosa isteach ar a bheath arais 's
bhí sí cómh maith 's bhí sí ariamh. Sin anois a' dóigh a rabh
sé. Ach fa chionn chupla lá 'na dhéidh, thainic a buachaill
glas arais agus sean bhean leis.
"An dtórfa tú damh" ar seisean "Fasacht a' chearacha" ar seisean "Go
ndéanfa mé cailín óg duithi seo"
"Cailín ag duithi sin" ar seisean "Goide'n dóigh an dtiocfadh leat
cailín óg" ar sise "A dheánú do sheanbhean"?
"Tór damhsa iasacht do chearacha anyin" ar seisean "Is goirid
go dtórfa me fios duit ar sin
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc ar ndóighe.
"Maise by the hooh ó the bhock" arsa Robin bheirfe mé agus ba
mhaith liom a bheiceáil deánta fosta nó tá mo mháthair
istuigh annseo" ar seisean "agus tá mo bhean istuigh annseo agus tá'n
bheirt acu 'na shean-mhrá anois" ar seisean "agus dá dtiocfadh liom
duine - bean ag amhainmhaith a dheánú as a bheirt"
acu dheánfainn e" ar seisean
Ach thoisigh'n ba
Thoisigh'n boc a' seideadh agus a' seideadh agus a
seideadh a séideadh leis ar na builg comh tiuth agus
thiocfadh leis. Ach char bhfada bhí sé seideadh ach
gur shéid sé amach a' cailin óg ar uilárr a' chearacha
túairim ar sé nó seacht déug a bhliana agus a cionn
aca
deánta suas ina curle bheaga dheasa comh deas agus a
chonnaic tú a'n ghiorsach bheag ariamh deánta suas agus
thoisigh sí coiriú fhéin suas a deánú fhéin deas i gceart
nuair a thainic sí 'mach.
"Oh" arsa Robin "Ba mhaith liom-sa dá bhfuighinn sin
a dheánú fosta.
Ach darr leis fhéin béidh me fhéin ábalta an cuid céan
a dheánú anois nuair a tcím goidé rinn seisean. Lá
arna bhárach tugaidh a leis a mháthair agus dhinn sé
isteach 'sa teinidh é agus tugaidh sé leis a bhean agus dhinn
sé'n bheirt acu isteach 'sa teinidh agus thoisigh'n séideadh agus a
seideadh aige agus a' seideadh. Ach dá mbéad sé a
séideadh o shoinn, cha rabh sé ábalta a' dhath a
dheánú ach a ndóghú suas 'na snaol istuigh sa
teinidh. Ah darr leis fhéin anois beirfear orm agus crochfar
mé Mharbh mé mo bhean agus mharbh mé mo mháthair
Bhóigh mé'n bheirt acu agus tá me doine ar a' deireadh ach
char bhfada dó ach go dtainic a' buachaill
caol glas un dorais
"Goidé tá tú deánú a hobinn iniu"?
"Ó goidé tá me deánú iniu a nógaire" ar seisean "Goidé thug tú
orm a dheánú" ar seisean "Tá mo mháthairnarbh anois" ar seisean
agus tá mo bhean marbh agus tá siad istuigh sa teinidh" ar seisean
agus goide thig liom a dheánú" ar seisean "anois. Beirfear orm
fhéin agus crochfar mé agus tusa a runn sin uilig go léir
lonn"?
"Ná bac leis" ar seisean "Tór damhsa na builg go foill" ar seisean
Má tá siad istuigh
Thoisigh sé a' séideadh agus a séideadh ach dheón i bhfad
a bhí sé séideadh nuair a shéid sé amach cailín mór
ábalta óg amach as na builg. Bhí sí tuairin cúia
bliain is fiche. Ta chionn tamaill bhíg 'na dhéidh.
shéid sé arais agus shéid sé amach bean eile tuairim ar
shéubliana déug. Bhí'n bheirt amuigh annsin i lárr a'
chearacha aige annsin agus bhí oh doch -humsur ar
dóigh air annsin agus achan ghair aige agus achan
chraos aige ag amharc ar a' dá chailín oga a fuair sé
as a' dá shean-bhean. Ach chan sin uilig é. Thoisigh
buachaill glas agus a bheirt acu go dear siad cúrsa
damhsa ar mhéud 's a humsur a rabh orthu nuair
a chonnaic siad go rabh siad clán sabháilte
amuigh arais 'na chailín óga in áit a bheith 'na
shean-mhrá. Well d'fhág a' buachaill glas annsin
é. Aobinn agus d'imthigh sé agus bhí bin sa chearacha i
gcómhnu agus ag tamail leis anonn agus anall agus thart
dheán a dtiocfadh leis a dheánú indéidh an
iomláin ach na h-iarannacha seirighe. Ach ar
ndóighe chuala siad iomrádh go rabh hí na h-Éireanna
'na luighe go h-ole le bás agus bhí lae dochtúirí ag
teacht chuige ag iarraidh é i chureáil agus cha rabh'n duine
ábalta buaidh a fhághail air nó é chureáil. Thainic
a' buachaill beag, car glas seo chuig Aobin lá
amháin agus a sle obinn
"B'fhearr daoinn a gul" ar seisean "Chuig sí 'na h-Éireanna
chuala mé go rabh sé le bás" ar seisean "agus tá achan dochtúir
tá se dá thóirt suas - tugadh suas ag achan
dochtúir anois e agus níl an duine acu ábalta a
chureail" ar seisean "agus racha mise agus tusa" ar seisean "Na dhá dhochtuir
"agus le é churcaill" ar seisean "agus cureailfea muidinne é" ar seisean
Bhí go maith 's cha rabh go h-olc.
aris
sí abin "gur cuma liom"
"Ma dhona 's mo dhorn
Ar ndoighe ar shiubhal leófa.
"Ach" ar seisean "Cha dtig liom-sa a dheánú mur dtig leatsa a
dheánú"
"Dheánfa mise mo dhicheallt" adeir a' buachaill glas.
Ar shiubhal leófa agus shiubhal leófa ach go dtainic
go teach sí 'na h-Éireanna.
"Well goidé'n seórt daoine shibhse nuair a chonnaic
siad iad a' teacht "Ca bhfuil sibh ag gul
"Seo dhá dhochtúir atá ionnainn" ar seisean "Le sí 'na
h-Éireanna a chureail"
"Greadaigí libh amach as m'amharc" ar seisean "Nó tá oiread
áirraid - méid airgid atá fa'n áit uilig caithte le
dochtúirí agus níl an duine acu ábalta a dhath a'
dheánú leis"
"Well fiachaigí linne go bhfeice muid" adeir siadsan
Ach le forceail mhór leig siad isteach iad agus nuair a
leig siad isteach iad b'eigean dófa gul síos un
t-seóra an áit a rabh'n sí 'na luighe. D'iarr a'
buachaill glas. pófa uisce a chur síos ar a'
teinidh. Cuireadh síos a' pota uisce ar a' teinidh agus na
cuireadh coinnigheadh thíos e go rabh sé comhair ag
gul ag guil Tharraing a' buachaill glas scian beag
mheirgeach amach as a phóca agus fuaidh sé anonn
ghearr sé'n cionn do'n sí agus cuiridh an cionn isteach
'sa phota agus bhí sé istuigh 'sa phota tamall aige ach
iae
gur thug sé guil bheag do gur sé ag eirigh
nónas bóg. Well nuair a thug sé'n guil bheag dó, fuair
sean-spiunt
sé seahannsean bheag agus thonnruigh sé
gh t
thart anonn 's anall a phota é agus thóg sé
amach annsin é agus olappaill ar a' bí é agus goidé runn
sé nuair a bhí sé a' slappáil air ach ar ndóighe
chuir sé'n cionn contráilte thiarr dó; bhí'n t-srón agus a'
beal ar chíl a chinn aige. Well cha rabh aige
annsin ach a' scian bheag a tharraingt amach agus a
ghearrú arais agus b'eigean dó a chur isteach sa
phota arais agus choimhead sé go damannta síorruidhe
maith a heat seo nuair i bhí sé a chur air
arais gur chuir sé ar a' dóigh cheart é agus chuir sé'n
aghaidh annsin a' casan ceart agus bhí sé - sul a
rabh siad uair istuigh 'na dhéidh, d'eirigh'n sí -
rinn cursa damhsa ar ann urlár bhí sé comh
maith sin; biseach air slán. Sabháilte ina shláinnte"
comh maith 's bhí se ariamh. Fuair siad uala óir
annsin; ultach óir agus shiubhal leófa 'na bhaile ar
ndóighe fa chionn tamaill 'na dhéidh, thí siad a -
bhí mac sí 'na h-Alabana 'na luighe agus bhí sé le fás
fosta. Mar i gcéana níl a'n dochtúir in Eirinn
inn Alabain nó sasain nó Thrainnc b'fhéidir
nó b'fheidir níos fuide ar shiubhal nó sin nach
rabh aige ag iarraidh é chureáil ach dheón a
rabh mhaith ann. Cha rabh'n duine acu ábalta
é chureail. Chualaidh'n buachaill glas iomrádh air
fosta agus chualaidh fobinn iomradh air ach ar
ndóighe shiubhall - thainic a' buachaill glas
chuig "Robinn agus dúirt sé leis gur bhfheárr dó gul go
h-Alabain chuig - sí 'na n-Aban a chureáil
sur
"Maise mo dhona 's mo dhorn" adeir fobinn cuma
liom gheobha muid crapan le
Gheobhaidh ultach eile oir" ar seisean "Well.
D'imthigh siad agus thug leófa an sean-bheath bán
"Roibinn agus sean-bheath bán a' buachaill glas agus ar
shiubhal leófa ach gur - bun Gháinne, suas fríd
Charraic irt suas - b'eigean dó gul Loch a'
lalta - suas locha Salta cha rabh casán a' bith
eile - casán a' bith ach si ann suas ll
bhi Créanáin síos eitirceannain thart síos go
deacha siad isteach go Doire as. Dóire trasna
a shiubhal fríd a tír ach go deacha siad go
"Welfast. Well goidé'n seórt bádaí a bhí acu san
am sin ag gul trasna as. Belfat go h-Albain
bhí curraigh a cineál curraigh a cineál
dtá ag iascaireacht annseo anois a mbíonn
siad ag iascaireacht na glasain bheaga leis agus
na saoidheain agus na suilíní. Sin a rabh acu san
am sin annsin ar a' chósta sin nó cha rabh
bád a' bith eile buildáilte ach a' cineal sin ach
m'anam go bhfuil athrú anois air. Tá steair
acu; tá mor-bhats acu agus achan seórt bádaí acu
anois dár buildaileadh nó ar chualaidh a'n
duine iomrádh ariamh air. Tá 'na a rud a'
ngoireann siad 'na h-airoplanes, sin mar bhéadh
faoileógaí ag gul trasna na speire ag iomchar
daoine. Cha rabh a dhath do sin ag gul san am
sin ach is cuma; tá mé fada go leor leis 'na
scéaltaí sin amuideach sin a innse daoibh anois
Tá fhios agaibh fhein fa dtaobh do sin. Ach fuair
siad trasna agus landáil siad ag teach mór sí na
seisean
- ar sise
" adeir sé
agus
deiste glich.
ach go rabh'n pota ag guil. D'eirigh'n buachaill
beag glas agus tharraing amach a scian bheag
méirgeach agus fuaidh anonn agus ghearr a cionn do
sí na h-Alalana agus chuir a cionn isteach 'sa
phoba agus choinnigh istuigh é tamall ach go dtug
siad guil mhaith do mar bhí sé níos doilighe é
na n Alaban a chureail nó bhí sé 'na
h-Eireanna nó tá na urtchannaí i gcómhnui
in muinntir na h-Alabana agus tá se doiligh iad a
chureáil. So ar ndóighe thóg a' cionn amach
arais nuair a mheas sé é bheith ceart go leor
slappáil anuas ar a' cholainn é agus bhí sí 'na
h-Alabna comh maith 's bhí sé riamh
Well chruinnigh siad fa dtaobh dofa annsin; d'eirigh
sí agus thoisigh sé ina shláinte cómh maith a bhí sé
driamh agus bhí sé ábalta siubhal thart fann chaislean
leófa agus ag cainnt leis a' dá dhochtúir mar bhí nóir
mhór fa choinne dhá dhochtúir do chuid na
h-ireanna a chureáil eisean agus é le bás. Well
bhí go maith 's cha rabh go h-olc. Fuair siad a'
t-ultach óir annsin agus fuair siad dhá bheath; tugadh
dhá bheath dófa fosta le theacht anuas agus b'eigean
dófa theacht anuas go dtigidh port beag atá
i bhfus annseo a ngoireann siad un dó. Sin
an áit a rabh'n bád a reachtail as trasna go
"Beal Teiride arais. Ach fuaidh siad trasna
annsin agus cha dtig liom a' rádh ceocu fuair siad
na beithigh trasna nó nach bhfuair. B'fheidir gur
a onámh trasna a rinn siad indéidh a' bháid
cha dtia liom a rádh ach anyway ceocu fuair
nó nach bhfuair bhí beithigh leófa nuair a
fuair siad go Belfast fosa a' teacht 'na bhaile. Ach
bhí'n t-ór uilig le thobin ar a bheath agus cha rabh ann
acu ach an bheath amhainn san am sin. Bhí'n
buachaill beag caol glas a' siubhal agus thoisigh sé ag
caoineadh a rádh go rabh a chuid cosa nímhneach agus
go rabh sé tuirseach agus leigint dó giota beag a gul ar
a' bheath agus cha rabh'n bhróg air agus d'iarr se ar tobinn
luach péire bróg a thóirt dó agus go rachad sé
isteach ina siopa go bhfuighead sé péire bróga a
shábhalfadh a chuid cos.
"Ah gread leat" adeir Robinn a' buachaill leis "Gread
leat. Ná tór a dhath do do chuid sean-chainnt
damhsa" ar seisean "Goidé'n sgór" ar sise "A mbithea comh dolbach agus
go dtoiseocha ag cainnt liom-sa fa
go dtórfa.
ag iarraidh a dhath orm. Ar
dtaobh dó"
ndóighe mise mé fhéin a chosain a' t-airgead
Chan tusa"
D'imthigh'n buachaill beag caol glas iadh
Thainic Robin 'na bhaile. Th bhí fáilte mhór as
- a dá chailín óga
an dá bheann - cailín óg
roimhe. Rihinn annsin nuair a bhí'n t-airgead
leis arais chuca. Rinn siad féusta mór annsin
char fhág siad an duine sa ní isteach síos go
Tóin a' Mhill mhóir nachar chruinnigh siad chuir
an fhéusta muinntir Dhonndubhain muinntir
Mhiodhbhuidhe muinntir Chluain t-sealach
nunntir a' Choire isteach siar go Dumhaigh
muinntir na Glebe agus fuaidh siad síos een
go Ballhorispey go dtug siad cuid do
mhuinntir Bhallywhorisey aníos chuig an
fhéusta agus cuid Alabnaigh dubha Ghlinnsc
fosta ina gcuideachta mar Alabnach a bhí ina
"Ó s
bin e fhein. Cailleachaí brocach, buidhe. Galla
uilig agus thug a saith le h-ithe agus le h-ól uilig dófa.
"Well bhí sin uilig go léir maith go leor ach go
deachaidh sin thart ach ar ndóighe thainic a' t-am
annsin acu ach gur chuala siad iomrádh.
gur chualaidh Robinn iomrádh go gabh hí na Sasana
a coll
'na luighe le bás annsin. Ah a' imthigh sé agus thug
se leis a shean-bheath ar leis na má
"Tá me fhéin ábalta í na Sasana a chureáil anois
Cheobha mé fhein a' t-airgead uilig; cha bhíonn
buaidhreadh ar bith agam leis a' bhuachaill
bheag ghlas a' choir a'bith; cead aige annsin
D'imthigh se agus ghread sé leis leis a bheath; shiubhal
leis a' láirraingt ar bhí na Sasan. Shiubhal sé leis
suas fríd shasain agus achan chasán a dtiocfadh
leis aithghiorra a ghlacann ach go bhfuair sé
isteach go Lonndain. Landáil sé in donndain agus
d'fhiaffruigh sé ca rabh caislean a sí. Feiseanadh'n
caisleán dó. Fuaidh sé suas go dtigidh'n caislean
ach ma fuaidh cha rabh moran meas air. Duirt
siad leis go rabh barraidheacht airgid caithte le
dochtúirú roimhe chéile le dochtúir dona sheórt-san
a bheith teacht anois.
"Oh" ar seisean "mise a chureáil dochtúir na h-Alaban" ar seisean "agus
mise a chureaill dochtúirt na h-Éireann" ar seisean "agus cureáilfear
mé dochtúir - é seo nón duine ch ní 'na h-Abana
agus sí 'na h-Éireanna agus cureáilfea mé lí na Sasana
fosta
"Well well" adeir siad
Fuaidh sé isteach chuig an sí na Sasana agus d'iarr
sé'n t-seóra fhághail dó fhéin mar fuair se in
achan ait eile. Ach d'imthigh sé agus chuir sé síos a
pota ar a' téinidh abhí 'sa t-seomra agus nuair a bhí'n po
"Céith, fuaidh sé agus gheárr sé'n cionn do'n sí scian a
thug sé fhéin leis as a' bhaile; scan a bhí aige ag
geárrú aráin agus gheárr sé'n cionn do'n sí leis a' scian
Dheór a rabh maith 'sa scian. Bhí sean-spinnóg
leis a thug se do'n deisiúir fosta a' lá a d'fhág sé'n
baile agus chuir isteach 'sa phota e agus ma chuir mheasc sé
thart cupla heat 'sa phota é go deas mar
chonnaic sé'n buachaill beag caol glas a' deánú
a' deánú go rabh'n fob aige fhéin comh maith 's bhí
aigesan an b'amuideach é; b'amuideach e. Amadán
"Cuig Aladh abhí ann-san annsin. Fuaidh sé a'
thógáil amach as a' phota ach dheón a rabh mhaith"
ann agus a chur ar an lí; bhí'n dí marbh aige Dhruid
as sé'n doras. Darr leis fhéin crochfar mé anois cann sí
marbh agam anois agus cha dtig liom a chuireáil anois
dam
ba dheas a an buachaill beag caol glas a bheith liom.
Bhí sé 'na sheasamh annsin 's é caoineadh ina inntinn
fhéin; thainic rap - tí chuig an doras.
"Cé sin" ar seisean
"Mise adeir a' chainnt"
"Oh cha dtig le'n duine fághail isteach go fóill" ar seisean "Níl
mise réidh"
"Oh" ar seisean "Nó nach leighe tú isteach a' buachaill beag caol
las
"leigfidh leigfidh leigfidh leigfidh leigfidh" ar seisean "Is tú
tá dhiobháil orm; istú tá dhiobháil orm
thainic a' buachaill beag caol glas isteach agus
"Goidé rinn tú" ar seisean?
"Oh" ar seisean "Tá sé marbh agam
"Oh well" ar seisean "Dheánfa mise mo dhicheallt lena chureail
arais"
Thoisigh agus fuair sé'n sean-spinnóg bheag a tharraing
sé amach as a' phoca agus chuir a cionn isteach arais.
maith"
ins a' phota agus thug bruith eile dó. Bhí sé moracaidhe
annsin aige agus ar ndóighe thóg a buachaill beag caol
glas amach é agus olappáil síos a' cionn ar a' cholainn
Bhí bhí na lasana beó 's cómh maith 's bhí sé
ariamh agus a' sláinnte aige comh maith 's bhí ariamh
Ach ar ndóighe d'fhág siad annsin. Fuair siad i
a' t-ultach airgid annsin agus thainic siad 'na bhaile a
teacht na bhaile agus bhí siad a' siubhal leófa a'
teacht 'na bhaile agus" arsa'n buachaill beag caol glar
le Robin; bhí dhá bheath leófa agus bhí cuid do'n
airgead le achan duine acu.
"Is fhearr duit luach péire bróga a thóirt damh agus
"Tá mo chuid bróga caithte"
Chan luach péire broga a bheirfe me duit a' chóir a
bith" ar seisean "Ach bheirfe me duit" ar seisean "Néid airgid agus tá linn
uilig go léir" ar seisean "agus na beithigh fosta" ar seisean "Nó go bé thú
ar seisean "'S nusa a chosain é agus chan mise a chosair é" ar seisean
"Nó go bé thú" ar seisean "Bhí mise crochta in lasain iniu agus
"agus cha rabh me annseo a' chóir a' bith
Well bhí go maith 's cha rabh go h-olc. Thainic
Rolin 'na bhaile agus a' buachaill beag caol glas agus bhí'n
t-airgead acu annsin agus bhí siad beó go maith
annsin an chuid eile dona saol. Ach thainic a
buachaill beag caol glas heat amháin eile chuige
dúirt sé go dteionneochad sé
Thainic a' buachaill glas chuige heat
amháin eile" ar seisean leis.
"Tá trich eile agam go foill. Thig liom rud
eicinnt eile a dhlánú go foill" ar seisean "Leis na buil. Tór
damh - an dtórfa tú iaracht na m buil g damh iniu.
"Bheirfidh" adeir obin leis a' bhuachaill ghlas.
Thoisigh sé a séideadh ar na builg agus a séideadh leis ar na
builg agus thouigh sé a séideadh amach cruitheacht ar an
wlár ach gur shéid sé cabhair coir agus cruithneachta
thart ar ann uilár uilig go léir agus char bhfada dó bhí
sé séideadh nuair a thonntuigh sé thart arais.
"Caithfe me rud éicinnt eile" ar seisean "a chur amach anois"
Thoisigh sé a' séideadh annsin agus shéid sé amach dhá
cholamán dhéug as na builg annsin agus thoisigh na
colamáin a' piocú suas a' chruithneachta agus anois tá
'na colamain sin ag gul thart fa ós Goill annseo.
fa cochtar. Pós Goill agus cuid acu amuigh i mbinn na
glolamán colamain ghoirm abhí uilig ionntu; chan
na fuidaí bána seo a' chóir a' bith agus tá siad thart
annsin ó'n lá sin go dtigidh'n lá iniu agus 's iomaidh leat
a tharann siad isteach sna cuibhrinn annseo
againn fhéin agus aitheocha tú cuid cholamáin
"Robin ó'n lá sin go dtigidh'n lá iniu. Tá ruball
orthu i bhfad níos fuide nó 'na colamain eile agus
anois sin páirt do'n scéal sin innsiste agam-sa agus
tá me do'n nstionn go bhfuil daoine eile go bhfuil sé
acu níos fheárr ach thig leófa a innse san
oiche i mbárach. Well cha rabh mé'n lá ariamh
nó bhéinn gan scéal ur nó sean-scéal; bhéinn
gan aon-sceal nó chumfainn fhéin scéal
nuair a ba chríon liath an scéalaidhe mé"
Well shiubhal mé thoir agus shiubhal mé thiar agus rin
bhfaca mé a leihéid ariamh a casadh damh mar
casadh damh annseo. Bhí lair daoine ann agus bhí
siad uilig go léir ag eisteacht le mo scéal. Bhí siad
a scotmhach agus a' gairidh thall 's i bhfus ag deánú
gur a magadh abhí mé ach leoga chan eadh
tá'n scéal sin comh fíor lé'n scéal a h-innseadh
ariamh agus shiubhal mise leófa i rith an ain agus goidé
fuair me ar shon mo shiubhail, Fuair me peire do
stocaí bainne reamhair agus péire do bhróga páipéir
indéidh a theacht anuas a Sasain agus theann mé suas
orm fhéin iad agus leoga ma theann, cha rabh siad
"Ó an lá a bhí tú amuigh a buint 'sa choillidh agus nach
dtiocfadh leat na crainn a bhuint b'eigean damhsa
gul amach agus iad a bhuint duit"
chaith cailleach na gcearc an tríomhadh crapán
chuig an chearc agus deir a coileach - d'fhiaffruigh'n
chearc do'n choilleach cad chuige a dearr sé sin
"Ó an lá a bhí tú muigh ag cur tuighe ar a
scíobóil agus nach dtiocfadh leat na cleiteacha a
fhághail b'eisean duit mo chuidiú-sa a fhághail
Suaoitigh'n buachaill ar an bhomaite ar an bhean
ghlas agus d'iarr sí air theacht isteach agus bhí fáilte mhór
nófa. Pósadh'n bhean ghlas agus a' buachaill ar a chéile agus
choinnigh siad a' cailín a bhí seisean le pósú air mar
chailín seirbhise aige go dtainic oiche amháin
scarthach agus gur seideadh ar shiubhal an buachaill
a' bhean ghlas agus a' cailín amach ins a' bhád chaol
fhada agus a mhoithigheas an iomradh orthu ariamh
a shoin.
Cha rabh me ariamh - iadsan a'n bothan agus mise'n
clochán báitheadh iadsan agus thainic mise