Caora Dhubh

36
"agus ní ghlacfainn cuig phunta uirthi"
"Gell bheirfe mise cuig phunta duid anois"?
agus na leig an dadaidh ort fhín fa dtaobh
duith"
colll tá sin cómh maith ugut" a deirimsa
a
agus ní dheanfa muid dadaidh níos mó fan
doiuthan Béidh guid ag cóimhead an
eallaigh "? na leig aith ort fhín Dá dduine
ar bith
ell maith go leor a deirimsa.
D'imthigh me fhín amach agus a cholapach liom
agus thainic me na bháile agus bordaigh ar sheachtain
na dhéidh sin bhí me teacht anuas arais agus
mhoithigh me’n páisde a caoineadh istuigh.
"D’éist me fhin.
"Ó a chréatuir. N truagh thú fí Caillfear thú"
Láí "Díobhail bainne sul a mbéiridh do bhó fhin"
agus acht go bé’n íorech, a rinn a fear sín thíos"
rí A ceannacht delbh agus a cur doigh ar rudai
beaga ó shoin fáí Bhéadh bun-bhó ugainn a
choinneochadh bainne leatsa sí agus ní h-eisean a
ba chionntaighe"? se "Da leigfidhe dó"
ch
36
bhí sí an dóiúil. Fuaidh a bháirrioghan í fhír
fhad le cailleach na gcearc lá amháin agus d'fhiaffruigh
sí goide’n t-ádhbhar nuair a thigeadh buachaillt ar
bith ag amhárc ar na cailini s aict se nuair a
tridhead siad an bhean is sine nach rabh áird ar
bith ar na cailine s aici se
agus "Trí "Níl sí fághail leath oiread doigh Táí "agus atá
mo chuid nigheanacha sa a fághail"?
ch uilll "fsí "Nuair a rachas tusa na bháile "Tág
Cur a bhean ab óige do do chuid nigheanacha
Ná An cuc go bhfeice tú fsí "Goide’n osda atá n
bhean sin a fághail ar a chrac. Tá an bhear
sin ar fad ar shiubhal "Faí a buachailleacht
caorach agus tá mise a smaoitin sí go bhfuil Fud
eighinteacht go bhfuil sí fághail rud eighinteacht
ar a chfuc
Chuir sí sin bean scú, an bhean "Is óige suas a chluc. Ar
trathnóna seo lena dinnear ag an bhean a bhí thuas
shuidhe sí sin a déanú a dinntara an rud a tugadh
suas aici agus thusaigh’n ceol agus a portaidheacht agus thuit
sí sin na codhladh agus thainic sí na bháile agus ní rabh a
scéal fhín nó scéal a fir eile leihi. Fuaidh'n.
363
bháirr ioghan
chuig cailleach na gcearc arais. D’innis sí
duithi nach bhfacaidh sí sin dadaidh
"Clll "Tsí "Cur suas a darna bean i mbárach
Chuir sí suas a darna bean lá arna bhárach leis a
dinnear chuig an bhean a bhí thuas agus nuair a bhí
sí a deanú a dinneara; thusaigh’n ceól agus a
fortaigheacht thart fa dtaobh duithi agus thuit sí s
na codhladh agus nuair a mhusgail sí thainic sí ’na
bháile í fhín agus gan a scéal fhín nó scéal fir eile
deith agus a tríomhadh lá, cuireadh suas a bhean is
sine agus sin a bhean a thugad siad Nigheanach Chorrach
na dtíí Súl uirthi. Bhí trí súl uirthi sin. Bhí sul thio
ar shúl a cinn agus nuair a thuit sí na codhladh bhí’n
t-súl a bhí thíar ar chúl a cinn bhí sí fosgailte ar
fad agus thainic sí sin na bháile agus d’innis sí go dtainic a
chaora dhubh an tosaigh ó go dtug sí tabhar lathair
ó go dtug sí a cuid go h-an-mhaith do'n chailin
seo a bhí da mbua chailleacht.
3
nair agus íoghan
Fuaidh ar ag cailleach na gcearc lá arna
bhárach agus d’innis sí goide mar bhí.
ell ansis. Tsí "Nuair a rachas tusa na bháile frí "Marbh
coileach beag agus ceas an fhuil í gcupa. Nuair a thiocfa
51
333
a rí isteach "Tsí "Caith an fhuil amach fanai
chosa agus abair go bhfuil a bás ort. Fiaffrochaidh
seisean goide dheanfas maith duit agus abair
thusa nach ndéan dadaidh maith duit mur
marbhocha sé an chaora dhubh. Deirfidh
seisean gur dhoitigh leis an chaora dhubh a
mharbhí ach cionn a bith eile do dhá chéud a
bhfuil a dhith ort bheirfidh sé duit í ach a
chaora dhubh agus abair thusa mas fearr leis a
chaora dhubh nó thusa, cead aige an chaora
dhubh a bheith aige
B’fhíor é. D'imthigh sise 'na bháile. Mharbh se
coileach agus chear sí'n fhuil i gcupa. Thainic a rí
isteach ag gul ó sholus dó. Chaith sí’n fhuil
amach fana chosa.
"Ó fáí "Tá’n bás ormsa
Goide tá ceas"?
"Tá fái Tá’n bás orm"
Bhfuil an dadaidh ar a dómhain"? "A dhéanfadh
9
maith duit"
th
"Níl maise " fái "Mur marbhocha tú an chaora dhubh
damh"
362
Maise "? Do doiligh liom, a chaora dhubh a mharbhú
ach cionn a bith eile do dhá chéud? "A bhfuil a
dhith ort gheobha tú é ach an chaora dhubh"
bh uilll "grí "Mas fearr leat a chaora dhubh nó
mise "Fsi "Cead agat a chaora dhubh a bheith agat"
"Bh willlé "Mas sin mar th"? "Caithfear a chaora dhubh
a mharbhú"
Thainic a chaora dhubh fhad leis a ghiorsaigh.
Arois "Fsí "Tá siad a gal do mhó mharbhú i mbárach
ach "Táí "Na h-ith thusa an bhit do mo chuid feola agus
na caoin an deor Fsi "Mo dhéidh ach cruinnigh
suas mo chuid cnámha uilig. Frí agus mo chuid cosa.
ceangal corda orthu fáí agus caith ins a tobar faoin
teach iad"
B’fhíor é. Ar maidin lá arna bhárach cuireadh isteach
a chaora dhubh agus tusaigheadh a marbhú agus bhí sise ag
gul thart agus í fághail tsult ar na cosa uilig agus bhí
Coilean cú ann. Fuair sise hoult ar thrí chosa agus
bhí coilean a chú a teacht thart agus fuair sí hoult ar
a cheathra chos agus d'imthigh coilean a chú óg a
ceathtú cos leithi agus ní rabh aici ach na trí chosa
chruinnigh sí suas na cnámha uilig agus na trí cosa.
idh
366
Cheangal sí corda orthu. Chaith sí isteach ins d
tobar faoi’n teach iad.
A. Domhnach na dhéidh sin nuair a bhí’n Rí agus a
bhairrioghan ag gul ún teagpuill agus a triúr nighean
acha, d'fhag siad dpinnóg dlúir, spinnóg sholainn
spiunóg mhine agus spinnog fhuir aici se. Diarr siad
uirthi an dinnear a bheith réidh do sin nuair
thiocfad siadsan arais a b'fhearr a fuaidh ar
an tabla aríamh. Shuidhe sise ag taobh na
Éireadh; thusaigh sí ag caoineadh. Ní rabh fhios
aici goide'n doigh a ndeanfad sí’n dinnsear dhe
sin. Ní rabh sí íontach fada na suidhe. Thainic á
chasna dhubh an dorais ar leath chois.
(Deireadh Éit. Só agus
=
n