“Bhí tighearna fad ó shoin ann...”

bratistidh
ars
se
coriotas. Thúr-comaill ar thotacht aoghalas
daráisti a osama n.
ann a siadnar od romhnaill anchaill.
seinid seisar as.
airse
ar a
maill
do críseo dhus arsceall.
d n.
ó deathair. Sorcha, earc."
gacana
aos br blinneite bean toige.
na
i deile casan rannanearbi,
sis asaitiad asis ataseorma-afearrde
do chuas le an sceabo tsnasna a air
ra ní rabheanrigh as o ar 'n arbl adí a cor an char s
nana an fearrd. lig Chromaill.
lé
lithean 'a
Bhí thigearna fad ó shoin ann, agus nuair
a d'éireochadh amach a thógail a' chíor, sé fad
a sinbhalfad sé ó theach go teach orta. Bhí 'n
t-ain bocht agus bhí 'n t-airgead gann, agus
nuair a thiocfadh sé isteach, d'iarrfadh sé
' cias, agus dearfadh na anna bochta
ar dtabhal singinn ann mo theach.
"Maire," arsa seiseanaon lá amam mo
chreach nach dtig a' deabhal chugan sa" arsa seisean
agus bhar dógail as a' teach. Dar siad liom" ar
seisean, "nach bhfuil gach ar bith a dtairgeochthar dó
nach dtig leis a' bheith aige."
"Go dáreach, ag a taobh, casuigh 'n deabhal suas.
na thuighe bhfuil tú domhsa' deir gc
"An fíor adair fé, "gach ar bith a' thairgiochtar
duitse, gur leat fhéin é
"Is liom cinnte" arsa'n dtabhal.
"béidh tú liom-sa, go cionn seachtmhane" arsa
seisean "a thóghail a' cíort."
s mé fhéin a bhéas," arsa seisean.
ar bhéal maidine, d'éirigh 'n bheirt D'imthigh beag
a fuile theach a dtiocfadh sé isteach a d'iarraidh
'n chíos ann, d'éarfadh sé, "bhfuil a' cíos agaibh.
"A go dtógaidh 'n dtabhal ainginn ann mo theach.
tiocfad siad amach.
"Cha tuighe nach dtug tú leat a' t-airgead aréarfad
'n tigearna.
"a ní bhfuair mé chroidhe adearfadh seise
"arna seach, nuair a d'iarrfaidh 'n sa
dearfadh 'n bhean, "Ó í cheamhan pinge, ann
mo sheach, dtabhal rinnsinn ann mo cheach."
Nuair a rachadh 'n deabhal, agus a' tighearna mach,
déarradh 'n tighearna, "ca tuighe uas dtug leat
sgin
a' t-airgcad ma bhí aon 'sa teach an
"Ní bhfuair me fa chroidhe mhor mhait é
steach leo chuig aon "bhean amháin.
"bhfuil a' cíos agat ar siadsan
aise, go dtóghaidh 'n dtabhal leis as mhomharc
aibh," arsa sise
Bheir a' deabhal greim ghualanne air.
"Ni bhfuair mise a dhat fa chroidhe" arsa
seisean, ó d éirigh me amach leat," ar seisean
acht tú fhéin anois, agus béadh tá agamh go
brá.
"Bhal chí da me," arsa'n gheara
"Bhal, béidh tú agam
"arú, arsa'n tighearna nar choir goifadh
ma," ar seisean, ruid inteacht a dheanamh ní
bhfeárrth na sin, lach dtiocfadh lann a ghabhail
a churraidheacht i gcuindeachta a chéile na rud
ínteacht," ar seisean "da dteocfadh leat
trirle beag airgid a thabhairt domh, chuirfinn
bárr, agus ar dóige "rannfamais é.
Bhéarfaidh me fiche fimta, "duit," arsa
dubhal, "acht caithfidh me fhéin leit a' bhárr fhághail
sin," arsa seisean, na beathadach a bheith agat
gan mhoill nach dtiocfadh leat aithe, acht béidh muidh
gabha leis a' bhárr go cionn chupla bliadhan ar
for ar bith Chuir a' bárr," arsa seisean "agus
bheidh mé fhéin thart fhéil com go bhfeicidh mé,
ca leis a mhbéidh sé cosamhaill.
D'imthigh 'n tighearna agus cheannuigh sé rol
agus for, agus chuir sé 'n talamh agus lin
gur reataí lig a chur se 'n bhliadhain sin.
go
Tháini a' diabhal tart fhéil aonna, agus chonnaic
s a fráta, ba deise, láth ban orta, agus
iad ag amarc go ionghantach deas.
"Bhal, adta, deir sa, "nach deas sú, béadh
a' bárr agam-sa i mbliadna, agus chead
agat sin bin a bheith agat."
sí
"cé acu," arsa'n fear; a bheas agat."
"Ó' béid a' bárr agam," ar seisean chead
agat fhéin a' bin a bheit agat. chonnaisteas do
go rabh 'n barr ionghantach deas
Naith go leór," arsa'n ligearna
Nuair a thainig a' tsamhain, bhain a'
Tighearna na preathal, chuir sé i bpill iad
rabh sé fághail a dhath ó na teananntal. Ní rabh
unginn aige
"An tsamhain a' teacht" ar seisean le na
bhean agus ní fhuil an bheathadhach comhightheach
agam-sa, agus ní fhuil na fiche fuimte agamle
tabhairt do'n deabhal.
"Bhal, a' bhfal fhios agat goidé dheanfaidh tú.
luthigh síos" ar sise, go carraic agal a'
tróta, agus bain mála breag sleaic agus
tabhair aníos chugam-sa é.
D'imthigh sé síos 'na cladaigh. Bhain sé
lán mála de sleac. Thainig sé aníos
sise 'na seasamh. Nigh sí rata mor Chuir as
a' teinidh é. Chuir a lán sleaic síos, agus
bhruith go h-an deas é. D'it sí sáit bhríogh.
dó an oidhche sin Lá thar na bhárach, thug sí
bamhal eile dó léithe, agus d'ith sí le na
bricfeasta é, acht mair sí 'a ite cupla lá,
gur mheas sí go rabh 'n t-an ag an dtabhal
a bheith teacht.
"Gabh síos 'na' cladaidh 'noigh" ar sise.
"
agus fagh slat mharr
rm
Ca tuige bhfuil sa don tslat mara ar"
tí biadh trága
"Goidé ru sim deir ré.
soitheach mór innis birthear." deir sé.
"Bhal, tcín, "adeir sé, "tá barraidheacht de dí
mónadh cur as duit
"Drid do bhéal," arsa caole.
thug a' rubhíneach iarraidh baraille dhórtadh.
bheir maolle greim chuil muineail air agus leag
sé faoi ar an urlár é. Ba mhaith a' mhaise
don ríbhineacé Chuir sé a mear anna bheá
agus rinne sé fead. Níorbh fhada go rabh
scapear acu istigh rinne fad fríosánach dó.
Thug leo go leitireanainn é. Bhí sé mall sa
oidhche nuair a bhí fad i leathir ceanain, agus
chuaidh isteach go teach lóistín Nuair a leig
bean a' toighe isteach iad "bhaige, ní fhail
sibh a' teacht folam
"Ní fhuil seo óganach, nach drig a chur
ó stillearacht bhfuil tú tabhairt lóistín ar fadh.
"Bhal, a duine bocht, ní bhfuigh sé aon náire
choidhche as a' chríne atá déanta aige," arsa bean
a' toighe.
' caille locht agus a cheann eadar a
dá chois, ag ceann a' tabla. Bhí cailín óg
Chuir, ghriamuigh 'n leac bruithte istigh anna
croiceann. Cha dtiocfadh leat liomog a bhaint
isti. Nuair a bhí cocí uiligh go léir uirthi
"Aní fhuil ach ar bith duit fáiththe 'nois tá tú
cumhaighe ag go léir leis a' tsleach dar a
leabhra ta ta do dhuine dheas adeir ré.
"Sáith a' tslat mhara 'nois suas ann mo
thóin," adhur sí.
sáith, Chuaidh sí ar a ceithre buinn
fríd a' teach.
"Chuir adhastar orm," ar' rise, agus tug
amach 'na bhealaigh mhóir me.
chuir ré adhastar uirthi, agus thug sé mach
'na' bhealaigh mhair i Bhí sé sinbhal aníos agus
síos agus í leis ar a' ceithre buinn.
Tháinig a' dtabhal fhad leo, agus fearuigh
sé agus d'amhars ré.
bhfuil mo ficid sinta maidin agat" ar'sarean
"Bhal, ní fhuil leith-pinginn" ar bith again ar
feirean, "acht a' dtig leat-sa aithne, goidé 'n
meal beidhthigh é sis."
"Naise, ní thig leom," ar seisean
thusaigh sé damarc. D'omharcadh sé isteach
na súile. D'amharcadh sé isteach ma cluasa, ní
fhaca sé leiteid de cluasa ar aon bheathadhach
ariamh. Ní fhaca sé gach ar bith de na comhomach
ariam.
"ní fhuil me abalta aithi, aria.
Tharraing re suas a' tslat mhara mar sco
d'amharc goide 'n peort bin rubaill a bhí uirthi
Rinne sé cracl bhroma, as plúcadh é. Bhí
sí brean as siochair a' tsleaic.
"Ó da eadar mé agus thu," ar' feisean í
measa thú no 'n dtabhal ata i bhfior-iochtair
frinn Tá mé ar shiubhal, agus ní fheicfidh sí go
brát mé, agus is truag a chonnaic mé 'n chead le
ariamh thú.
baineadh 'n t-adhastar do'n bhean agus chuaidh
sí isteach i dtoban mhór isge gr sgrubail sí í
fhéin, agus nigh sí í fhéin com glan agus bhí reamh
agus bhí na fiche pimta aici, chuir sí clm ar
a' diabhal cé gurbh fhealltach a