Cruchúr an Dá Chaora

Cruchúr a’ dá Chaora
"Well bhí beirt fadó ann agus fadó bhí agus
dar fia phós siad. Agus dar fia anois
nuair a phós siad, faoi cheann bliana dar
fia bhí mac óg ag a’ mbean. Bhí an mac
óg ag a’ mbean anois agus dar fia cailliú
an t-athair. Well bhí sí a’ tóirt aire an dá
lá dó aríú aríú cho math agus d’fhéad sí, agus dor-
fia ní ru caint, choisíocht ná rud a’ bith a’
teacht aige ach é a’ fanacht istigh sa gcléabhán.
i gcónuí. Well dar fia d’fhan sé sa gcléabhán
aríú aríú go ru sé chúig bliana dhéag g’aois
agus dúirt sí léithe héin - "dhiún a mbeidh mise
a’ fairiú ort níos fuide, ná baol a’ bith orm," adeir
sí, "Dianfa mé cleamhnas le n-a leithide seo
g’fhear go bhaintreach atá sa tír-
Well, dar fia bhí ceart go leór. Níor thug sé
fáir ná freagairt urthaí, ach dar fia chuir sí sgéal
ag a’ mbaintreach a theacht agus go mbhféidir go ndian-
fach sí cleamhnas leis. Well dar fia thainic
sé ar chaoi a’ bith agus bhí siad a' diana an chleamh-
nas.
"Á, well, adeir an mac leithe "má thugann tú aire
dú-sa," adeir sé, "tá mé chúig bliana dhéag g’aois, agus
má thugann tú airs dom," adeir sé, "go mbeidh mé
bliain agus fich’ tiúra mé seal math dhuit go brách."
"Tiúra mise aire dhuit-se, " adeir sí, "anois
agus tuige nach dtiúrainn."
"Well, all right," adeir sé.
Maidin lárnamharach nuair a chur sí caint
air dhiún feáir na freagairt a bhí sé thóirt
urthaí. D'fhan sí mar sin héin is níor bhac sí
le aon cheó a rá go ru an fiche bliain suas."
Agus nuair a bhí na fice bliain suas chuir
sí caint arís air. Dinn feárr na Freagairt
a thug sé uirthí. Agus d’fhan sí mar sin
go ru an bhliain agus fiche suas, agus d’eirig sé go
léim amach as a’ gcléabhán. Ní ru aon fhear
faoin domhan nach ru sé héin cho (go) súp-
láilte leis. Agus ní ru go shlí an domhain
aige ach dhá chaora a bhí ag a’ máthair.
"Is claoítí an sgéal, a mháthair, " adeir sé, "neart
féir a bheith ag a’ máistir, duine uasal atá
insin thoir uguinn," adeir sé, "agus gan aon cheó ag
mo dhá caora."
"Á," adeir sí, "ná teirigh i n-aice leis."
"Á, muise, "m’anam go rachad, a mháthair!" adeir sé,
D’eirigh sé go léim agus bhuail sé caora faoí
chaon asgail leis, agus fuaidh sé go léim thar
chlaidhe sé troighthe, agus chuir sé isteach ag ithe i n-
éindí le caoirigh an mháistir iad. Ní an-
fhada a bhí siad ann nuair a thainic an síp-
éir agus thug sé faoi dheara an dá chaora istigh i
n-éindigh leis na caoirigh, agus sághad sé an madú
untú. D’eirigh Cruchúr go léim agus fua sé go léim
isteach thar geatha na sé troighthe agus rug sé ar chaon
caora ucú agus buail sé faoi n’asgail iad agus fuaidh
sé go léim amach. Agus thug sé cuid mhath go
droch-fhoclaí gon sipéir. dar fia gho an spéir
abhailí, agus níor labhair sé. Agus nuair a tháinic
lárnamháireach aríst rug Cruchúr ar an dá
chaora agus bhuail sé faoi n’osgail iad agus chuir sé
isteach iad, agus bhí siad insin ag ithe. Is gearr go
bhfacaidh an sipéir aríst iad agus hainic Cruchúr
a’ teacht é, agus fua Cruchúr faoi n-a choinní.
Thoisigh siad a’ caint.
"Ar cualaidh tú aon sgéal nuaidh!" adeir sé leis.
a sípéir.
"Muise, mh’anam gur chualas, " adeir sé a’ dip-
ear, "(chualaidh) mé sgéal nuaidh - tá cleamhnas
do mháistir óig a goil á dhianú anocht."
"Well, más é sin é," adeir Crucúr - rug sé ar
a’ dá chaora is fua sé go léim amach thar a’ gclaidhí
agus tháinic sé isteach ag a mháthair. "Tá cleamhnas
a’ mháistir óg a goil a dhianú anocht, a mháthair,"
adeir sé, "agus ní corta dó-san feóil ná dhúinní. Mair.
eó (marbhócha) mé ceann go na caoirigh agus íosa
muid í le onoir ’ó."
"A, stop, "amadháin agus ná maraí í! dhiún
ceó bheas agut sa deiriú!"
"Muise m’anam go maireód" adeir sé. Rug
sé ar a’ gcaorrú agus mhara sé agus d’fheann sé í,
agus chuir sé síos ar fad i bpota i gcuideacht' í.
Thóig sé aníos í agus bhí sé héin agus a mháthair ag
ithe go ru siad tuirseach.
Ar maidin lárnamháireach d’eirigh sé aríst, agus
ní ru aige ach ceann, agus fua sé g’aon bhonnóig
amháin thar geata na sé troighthe. Ní an-
fada a bhí sí ann nuair a tháinic an sip-
éaraí, agus nuair a tháinic bhí sé a’ cuir a’ mhada
'n-a dhiaidh, agus d’eirigh te Cruchúr agus fua sé go
léim isteach agus rug sé ar a’ gcaora agus bhuail
sé faoi n’asgail í.
Ar chuala tú aon sgéal nuaidh?" adeir sé leis
a' sipéar.
"Chualas," adeir a’ sípéar, mise sgéal nuaidh - tá
do mháistir le pósú" adeir sé, "san oíche déar-
daoin, agus, " adeir sé, "níor mhath leat-sa a bheith a’
cuir do chaora isteach inseo."
"Ní bheidh sí i bhfad a’ cuir trioblóid ort-sa," adeir
Cruchúr, adeir sé, "nuair a rachas mise abhailí. Ní
Córta go do mháistir feóill," adeir sé, "ná dhú-sa."
Tháinic sé abhailí agus mhara sé an chaora, agus
bhruith sé í, agus d’ith sé héin ’s a mháthair í go
spóirtiúil go ceann seachtaine. dar fia ní ru
blas aige anois a d’íosach aon cheó.
"Anois," adeir a’ mháthair, nar innsí mise dhuit?"
Go céard a dhianfas tú anois," adeir sí, "gan aon
cheó?"
"Well, fan," adeir sé, "go dtéighe na cómharsainí
a chollú, agus tiúra mise slí bheatha dhuit."
Nuair a fua na cómharsainí a chollú rug sé
ar sgian mhath ghéar. Dhiún slat a d’fhág sé i
n-aon gharraí i bhfoisgeacht míle dhó, agus nuair
a fuair sé ar fad cruinn suas iad fua sé
síos ar a’ bplás múnú (mónadh) agus rinne sé
sin duíofa buscéid mór. Nuair a bhí an bas-
cóid diantaí aige líonn sé suas le smúrtha
núnú (mónadh) é, agus tháinic sé abhailí.
"Bhuail suas do chótaí beaga, " adeir sé, "agus brigh
thú héin síos inseo, a mháthair," adeir sé, "go dtí
bun do dhá cheathrú, agus racha mise, " adeir sé, "go
bhfágha mé slí bheatha dhuit."
dar fia ar maidin gho sé amach, agus a
máthair thíos sa mbascóid aige, agus tharrain sé
isteach ag a’ duine uasal. Nuair a bhí sé a
goil isteach a’ ard hainic a’ duine uasal a’
teacht é, agus d’fhiarthaigh an duine uasal - "go
céard tá ort, a Chruchúir?" adeir sé.
"Á, muise," adeir Cruchúr, adeir sé, "an oíche a ru
sibh a' diana do chleamhnas," adeir sé, "mara
mé ceann, mo chuid caoirigh le onóir ’uit, agus
d’ith muid í. Agus," adeir sé, "mhara mé an
ceann eilí an oíche bhí tú go do phósú," adeir sé,
"le onóir ’uit. Agus insin," adeir sé, "cathfa
tú slí bheatha thóirt dom."
"Céard tá tú i n-ann a dhiann a
Cruchúir?" adeir sé.
"Tá mé i n-ann dhá chaora a cúdach," adeir
Cruchúr, "cho math le aon fhear diantaí."
"Céal nach bhfuil tú i n-ann a dhiana,
adeir a’ duine uasal, "ach a’ dá chaora a chodach,
mine uaisle," ar seisean, "i n-uachtar."
"Dianfa sin."
Chaith siad uafa, agus thoisi siad a’ caruíocht go ru
an grian a goil faoi, nuair a chuimhní Tardóg go
ru sé i n-am aige a cuid bheithí a thóirt abhailí.
Thug sé fásgú gon fhathach agus chuir sé go dtí a dhá
ghlúin sa talú é, an dara fásgú go dtí n-a
básta, an tríú fásgú go dtí n-a ghuaillí, agus '
"Fod glas ort insin, fháthaigh," ar seisean.
ort
Fógruighim mo chorp agus mo choimréad beatha
ar seisean, "Is tú an fear is fearr a láimhsí aríú
mé," ar seisean, "agus má spárraileann tú mo shal
dhom," ar seisean, "tiúrtha mé girte dhuit," ar
seisean, "a bhfuíghfe tú buaidh ar a’ domhan."
"Cén gifte thiúrthas tú dhom?" ar seisean.
"Tiúrtha mé claidhmhe dhuit - claidhmhe na buaidhe
dhuit," ar seisean, "agus rud a’ bith sa domhan iarr-
fas tú urthaí a dhianú tá sé diantaí.
"Cá bhfuil a’ claidhmhe?" ar seisean.
"Tá sí tháll insin tháll sa gcása sin. Bhain amach
Annnn le laédóg agus bhain sé amach a chlaidhmhe
aitinn' é, agus síod amach giorria.
Ó!" adeir Cruchúr, "is diabhaltaí crua an
t-uan caorach é sin!"
As go brách leis ’n a diaidh, agus dhiún i bhfad
go ru sé a’ cluifeál a’ giorria, go rug sé
air. Agus thoisigh sé ag iarraidh an giorria a
chuir a’ diúl ar a’ gcaora. Ach dar fia, rug
an giorria ar mhéar air."
"Droch-rath ort," adeir Crucúr, "a ruidín ghrán-
na," ar seisean. "Nach ugud atá an fhiachail
leis thú a bhreith. Ach dhiún a gcuirfe mise a’ diúl
dhíos mú thú," adeir sé, "- tiúrtha mé abhailí ag do
máistir thú."
[d’imigh) leis abhailí, agus bhí an duine uasal
amn' roimhe agus d’fhiartha sé dhe - "céard sin ugud,
a Chricúir?" adeir sé
"Tá uainín caorach a ruglú), agus ní liceach a
mháthair a’ diúl é, " adeir sé, "mar nuair a shíl mé
a chuir a’ diúl, an ruidín brocach," adeir sé, "is
beag nár bhain sé an mhéar ’níom."
"Ó, is crua an t-uan é, a Cruchúir," adeir sé.
"lig amach é."
"Tuige a licinn amach é?" adeir Cruchúr.
"g amach é, a Chruchúir," adeir sé
p lig sé amach é.
"beir aríst dom air! a Chruchúir," adeir sé.
rith Cruchúr aríst thrí sgéachaí, thrí chrainn
spíonáin is chuile shórt eilí, agus dar fia rug sé air.
"Well, má chuireann tú iallach orm-sa é ligean
amach aríst," adeir Cruchúr, "béartha tú héin air!"
Bíl righí, a Chruchúr," adeir sé, "lig amach é."
dar fia, chua an duine uasal isteach. D’inn-
sigh sé gon mháistireás go céard a rinní cruchúr
go ru giorria a’ teacht aige, agus gur chuir sé iachall air
é ligean amach agus gur rug sé aríst dó air.
"ha!" adeir a’ maistireás leis a’ duine uasal, "síl
eann tú gur amadhánn atá in Chrocár, ach tóir
aire dhuit héin," adeir sí, "nach ndianfach Cruair job
dhuíot."
"Á, muise, " adeir sé, "is gearr a’ mhoill orm-sa."
adeir sé, "bail a chuir ar cruchúr. Chuirfe mise
Cruchar san áit amáireach nach
dtiúrtha sé a ceann leis - cuirfe mé soir é,
adeir sé, "i coinne tarú atá thoir sa bpáirc sin
thoir," adeir sé, "nár lig rud a’ bith uaidh aríú -
go gcuirfe an tarú, go léimneach," adeir sé, "- píosaí
dhó."
Math go leór. Nuair a d’eirigh Cruchúr ar maid-
in, "a Crucúir," adeir sé, "tá tarú insin thoir," adeir
sé, "agus tiúrtha tú ugum anoir é, agus thiúrtha tú is-
teach sa yard inseo ugum é."
Cé an áit a bhfuil sé?" adeir Crucúr.
"Tá sé insin thoir," adeir sé, "sa bpáirc atá in-
sin thar."
dar fia, soir le Cruchúr ar chaoi ar bith agus
fuaidh sé go bpáirc, agus bhlaoidh sé ar a’ tarú.
Agus thoisigh an tarú a’ búrthuíol agus a’ cuir
sgrathachaí uaidh siar."
"Ó by god!" adeir Cruchúr, adeir sé, "tá cuma mhill-
teach air sin a’ teacht."
Bhí cuisleán mór cloche i lár na páirce us
chrum Cruchúr faoin gcuisleán, agus tháinic a’
tarú faoin gcuisleán agus cuir sé an cuisleánn a’
Flyáil ins an aér. Agus d’eirigh Cruchúr go léim
agus chuaidh sé a’ marcuíochth ar a’ druim. Ní
ru aon bhuille dhá ru Cruchúr a’ bualú air go
go bhearra iarraimn nach ru sé baint sgreadach
as, agus go dtug sé isteach ar a’ gard é. Agus
nuair a hainic a’ duine uasal a’ teacht é - é.
by god!" adeir sé leis a’ máistireás, "by gor," adeir sé
tá Cruchúr a’ teacht agus a’ tarú aige."
"há, nár innsigh mise dhuit," adeir sí, "- agus
leabaí gur shíl tú gur amadhán a bhí in Cruchúr
go gcuirfidh Cruchúr blá ort leis an aimsir!"
"Ó," adeir sé, "ní chuirfidh - cuirfidh mise blá ar
Crucúr. Tá sé ugut," adeir sé le Cruchúr, "lig amach
é.
"Ara, go tuige a licinn amach é?" adeir cruchúr
"agus a’ chaoi ar chéanna mé é!" adeir sé, "agus gur
beag nár mhara (mharbhaigh) sé mé!"
"Á, lig amach é," adeir a’ duine uasal, "ar aon
dílis dé!"
"Muise, mh’anam muise má ligim-se amach
aríst é," adeir crucúr, "go mbéartha tú héin air!
"Well sgaoil amach é ar chaoi a’ bith."
"A! sin é?" adeir Cruchúr. Rug sé ar a’ mbar
agus chuir sé leathtaobh ar a’ tarú ag imeacht, agus dar
fia isteach leis. "Fáinic," adeir Crucúr, "nach
bhfuil tú a’ tóirt fain pean go mo mháthair,"
adeir sé, "agus chuile shórt gá n-tarrfa sí ort."
"Ó, tás (taim)," adeir a’ duine uasal,
Chuaidh sé isteach ag a’ máistireás, -
"Anois," adeir a’ máistireas, "a dhuine uasal,"
adeir sí, "tóir aire dhuit héin," adeir sí, "mur chuir-
fe sé sin sa gcaoi thú," adeir sí, "nach fiú dhá
leithrínn thú."
"Cuirfe mise síos é amáireach," adeir sé, "a
choinne stáil nimhe atá thíos sa bhfaraige," adeir
sé, "a bháthfac seacht míle ar chaon taobh gon
fharaige, agus," adeir sé, "ní thiúra sé leis a’ stáil
nimhe (stal nimhe).
Ar maidin lárnamháireach, "Well, a Chruchúir,
adeir sé, "cathfa tú dhul sios ag a’ bhfaraige atá
insin thíos," adeir sé, "agus seo griainín duit," adeir sé,
agus capaillín, agus gabh (go) ag a’ bhfaraige, " adeir sé,
"agus blaoidh ar a leithide seo go stáil nimhe atá
ann, " adeir sé, "agus tóir ugum-sa ar a’ yard é,
adeir sé, "nó beidh do cheann agus do choiméad beatha
ugum," adeir sé, "trathnóna."
D’imigh le Cruchúr agus dar fia fuaidh sé ag a
bhfaraige. Agus nuair a bhlaoidh sé ar a’ staill, ara
chuir sé tuinnteachaí uisge uaidh. Agus dhiún ceó
a rinne sé anois ach an láirín a tomáint
amach, agus dar fia fuair a’ stail - bhí sí in seas-
úr - agus dar fia tháinic a’ stáil aníos go léim
ag a’ láirín. Agus dar fia anois d’eirigh Cruch
úr go léim agus sgaoil sé an láirín amach agus
fuaidh sé a’ marcuíocht ar a’ stal nmhe, agus bhí
sé a’ góilt go bhearra iarrainn air cho (go) mear
i nÉirinn agus d’fhéad sé go ru sé ’baint lúb-
arnuíol as. Abhaile leis a’ láirín agus abhaile
leis a’ sial nime ’n-a dhiaidh, agus crucúr a’
marcuíocht air. Agus bhí an duine uasal amuich
a’ fairiú ar chruchúr, agus dar fia is gearr go
bhfaca sé Cruchúr a’ teacht agus a’ stal níme
aige.
"By gob a Chruchúr, "adeir sé, "thug tú leat é!"
"Tugas, " adeir Cruchúr. "Tuige nach dtiúrthainn-se
liom é - cén faitíos a bheach orm-sa roimhe!"
adeir sé.
dar fia thug sé isteach é.
"Well, go gcuire dhia an t-ádh ort, a Chrachúir,"
adeir sé, "agus sgaoil amach é,"
"Muise, m’anam-sa, má sgaoileann tú am-
ach é," adeir Crucúr, adeir sé, "agus iarra orm-sa breith
aríst air," adeir sé, "gur tú héin a chathfas
breith air."
"Well, ní tóró mé ort breith air, a Chruchúir,"
adeir sé, "- sgaoil uait é."
dar fia sgaoil sé uaidh é agus bhuail sé ailleis
air. Agus nuair a bhí an ailleóg buailtí anois
air dar fia d’imigh sé. Agus dar fia is-
teach le Crocúir ag a’ máthair, agus d’fhiartha sé
'ru sí ’fháil tógú 'comodation, agus dúirt a’ mháthair
go ru. Agus amach leis anois ag a’ duine uas-
al, agus dar fia bhí siad a’ caint go ceann sgath-
ú."
"Well, a Chruchuir," adeir sé, "cathfa tú eirí an-
móch amáireach, agus a dhul soir ag teach fathaigh,
adeir sé, "atá insin thar, " adeir sé, "agus chairt sleath-
achaí," adeir sé, "a thóirt chugam as anoir.
"Well, má chathaim," adeir Cruchúr, adeir sé, "cathfa
tú leath-cheathrú tobac a thóirt dom," adeir sé, "i
bosga malelas ar a’ mbealach, agus a’ capall bán
atá insin."
"Tiúrtha mise sin duit," adeir a’ duine uasal.
Thug. Agus d’imi leis. Agus bhí sé ag imeacht
agus a’ síor-imeacht aríú aríú go dtí go ru sé ag
eirí lae ar maidin, agus tharrain sé isteach ag
teach an fháthaigh. Agus dar fia bhí an fathach ’n-a
chollú. Agus dar fia suas leis, nuair nach
ru sé ’n-a suidhiú, agus toisíonn sé a’ cathn anuas
sleathachaí cho (go) mear i nÉirinn agus hainic tú aríú
as teach an fháthaigh. Agus nuair a bhí sé a'
gcatha anuas is gearr gur airigh an fathach é.
"Fu' fá' féasíg'" adeir a’ fathach, "fáim balthú
ann Éireannach bradach bhreagach inseo?" adeir sé.
"Is mór liom go ghrim thú," adeir sé, "ach dianfa
mé grim go leith dhuíot!"
"Ó muise" adeir cruchúr, "tóig t’anú (.i.
ionadh)" adeir sé, "beidh tú luath go leór," adeir sé,
nuair thiocas mise anuas."
"Ara, rug a’ fathach ar a’ gcairt agus ar a’
gcapall agus chaith sé leis suas - le Cruchúr. Agus
rug Cruchúr thuas [orrú) agus chaith sé leis anuas
[iad). Agus rug a’ fathach arís urraí agus chaith sé
suas í, agus chath Cruchúr anuas í, agus maruighiú
a’ capall.
"Is claoítí a’ sgéal é, " adeir Cruchúr, adeir sé, "mise
a goil abhailí ag mo mháistir, gan sleath ná
stamar," adeir sé, "agus mo chapall marú!" Anuas.
leis go léim ag a’ bhfathach agus thoisigh sé a’ góilt
air go bhearra iarrainn. Agus dhiún i bhfad cor
a' bith go ndeárna sé isteach faoin gcairt é cho
(go) socair le cut, agus go dtug sé an chairt
sleathachaí siar go heire ag a’ máistir. Agus
nuair a hainic a’ máistir a’ teacht é - "Ó,
seo é Cruchúr," adeir sé, "agus a chairt sleathachaí
aige!"
"Ara!" adeir a’ mháistireós, "cuirfe Cruchúr
"Ná ort!"
"ní chuirfidh," adeir sé, "- bainfe mise dheat-
ach as Cruchúr fós leis an aimsir. Chuirfe
mise Crucur amáireach," adeir sé, "ins an áit
nach dtioca sé as go brách!"
te right," adeir a’ mháistireás, "feicfe tú é."
Ach dar fia, "Ó," adeir sé le cruchúr, "cá
bhfuil a’ capall a bhí ugud, a Chruchúir," adeir sé, "ag
as a’ gcása.
"Cé bhféachfa mé í?" arsa laédóg.
féach ar a’ smáthán daraighe atá insin tháll
í," ar seisean, "agus feicfe tú go ndianfa tú dhá
leith dhe."
"Níl stánn a’ bith," ar seisean, "níos gráinne
na an smathán atá ar do cholainn," ar seisean.
a’ tarraint a’ claidhmhe agus a’ sguab an ceann de.
"Fan insin anois?" ar seisean.
Thug sé leis a chlaidhmhe, thomáin sé abhaile na
beithí aga n-a mháistir, agus ní ru soitheach ins a’
teach aige nár lion siad le bainne, le móid a d’ith
siad i ngáirdín na bhfataigh.
"Dey well lárnamhárach nuair a d’ith sé a
bhricfeásta amach leis aríst leis na beithí. Agus
céard a thiocach amach ach a’ dara fear, agus d’fhiar-
tha sé dhe céard a thug inseo é.
"Mo ghraithí," ar seisean.
"Well, ní fach liom mo lámhaí a shalú leat,"
ar seisean.
"Dian do dhícheall!" ars laédóg.
Well," ar seisean, "an gaisgeóir thú."
"soir ag fidire an fháinne dhuibh," adeir sé, "agus níor
lig Ridire an fáire duibh," adeir sé, "aon fhear
aríú uaidh," adeir sé, "gár tháinic isteach i n-a
Bhuildin'
"Ó, math go leór," adeir a’ máistireál, "má
chuirinns (.i. ma chuirir) héin, thóir aire dhuit héin!"
"A, dianfa sin," adeir sé. Ní fheicfe tú a
Tuairisg go brách chríst," adeir sé, "ó amáireach
amach!"
Math go leór-Fuair sé leitir sgríofaí
agus thug sé go Chruchúr í. Agus séard a bhí sa leith.
ir a rá leis a’ fidire ath gáire duibh gan é agus
ligean abhailí go brách agus a ceann agus a coiméad-
beatha bhaint dó. Math go leór. Thug sé an leith-
ir é, agus d’imi le Cruchúr agus thóigh sé lá agus bliain
shul a landáil sé ag R an Ghleánn Doracha dar fia,
ar maidin nuair a bhí an grian ag eirí tháinic
sé ag a’ gcuisleán agus rnocáil sé ag a’ dorus.
Agus bhí an Rua an Ghleánn Doracha insin, agus cuma aisteach
air - cuma buartha agus chuile shórt eile.
"Ara," adeir Cruchúr, adeir sé, "go céard tá ort?"
"A! innseó mise sin duit," adeir Ra an Ghleánn Dhe, adeir sé,
- thug sé an leitir gon idire i dtoiseach.
"Cén fáth a’ bhfuil tú a’ féachaint cho cráite sin?"
adeir Cruchúr.
"Innseó mé dhuit," adeir sé. "Níl aon cheó gul an
mathasa dhú-sa, " adeir sé, "Tá giorria a’ teacht insin,"
adeir sé, "- buailfe sí múin agus salachar agus chuile
shórt eile isteach," adeir sé, "ar a’ rud ’tá mé
ithe."
"Meas tú a’ dtioca sí anois!" adeir cruchúr.
"Ó, tá mé siúráiltí," adeir Rua an Ghleánn Doracha, "go
dtioca - tiocach dhuith, " adeir sé. "Agus dianfach sí
rud a’ bith a’ dfhéatach sí as bealach orm. Tá
mo bhean imíthe aicí," adeir sé, "agus tá mo cheann
mhac imíthe aicí, mo phaca fadar agus chuile shórt
eile imí aicí."
"Tá?" adeir Cruchúr
"Tá," adeir Ra an Ghleánn Doracha, "siad imíthe aici
"Well, meas tú a’ dtiocach sí anois gá
réiteá beatha dhuit héin?"
"Tá mé siúrailte go dtiocach," adeir a’ ridir.
"Well, réiti suas," adeir Cruchúr, adeir sé, "go bhfeice
mé a’ dtioca sí.
Réiti sé suas anois is nuair a bhí sé
ré agus é a goc-goil ag ithe, tháinic a’ giorria
agus bhí sí a' teacht go ru sí ag a’ tairsigh-
"Dian ar t’aghaidh!" adeir Cruchúr, "dhianar
t’aghaidh!" adeir sé.
Is gearr gur imigh an giorria lállyhó le
Drucúr ’n-a dhiaidh. Ní ru aon seacht slath-
a bhí sí gál nach ru sé bualadh buillí go
crac
chróbar urraí, go dtáinic siad ag bun cr.
"Fosgail, a chruic," adeir a' gorria, "agus lig isteach."
"Fosgaill, a chruic," adeir Cruchúr, "agus lig mise is-
teach.
"D’fhosgail a’ croc. Isteach leis a’ bpéire,"
agus amach a’ taobh eile leis a’ ngiorria agus amach
a’ taobh eile le Cruchúr, go dtáinic siad ag
croc eile.
fhosgaill, a chruic, agus ig isteach," adeir a’ giorria
fhosgaill, a chruic," adeir Cruair, "agus lig isteach."
ag, agus amach leofa an taébh eilí. Tháinic
siad ag croc eilí.
"Fósgaill, a chruic," adeir a’ giorria.
D’fhosgail a’ croc agus lig sé isteach í.
"Bsgáil, a chruic, " adeir Crucúr, "agus lig mise iseach
lig, agus nuair a hig céard a bhí ainntí istigh ach
caillichín - bhí sí ’n-a chaillichin roimhe istigh
sa gcroc.
"A'," adeir Cruchúr, "lig go do chuid - cuirfe mise
an bhruighean atá ugud, " adeir sé, "thrí n-a chéilí,
adeir sé, "a dhiún a’ sgarfa mise leat go brách
go lige tú amach] bean ridire an Gáire duib
ugum-sa, a chlaim mac, "a phaca gadhar agus a
cuid capall agus a bhugle: nú mur dtuga tú
sin," adeir sé, "cuirfe mé an croc thrí lasú.
"Well, dianfa sin," adeir sí, "gheofa tú chuile shórt
dá bhfuil ann - "ar bhain leis."
"amach leofa!" adeir Crucúr.
Cuiriú amach iad, agus thoisigh siad a’ séide búgles
Amach leis a’ mbean ’n-a lady, agus amach le n-a
chlann mhac agus amach le Cruchúr ’n-a ndia’d.
Agus thoisigh cruchúr amach rúmpa anois agus é a’
séide an bhúgls, agus abhaile leofa. Agus dar
fia, bhí an Ra an Ghleánn Doracha - nuair a hainic sé a’
teacht iad d’eirigh sé ’n-a bhuachaill ag aríst, agus
chuile shórt agus a’ gáirí agus a’ sgreadach.
Agus dar fia nuair a bhí chuile shórt thart,
"Well," adeir Cruchúr, adeir sé, "tá sé i n-ám ugum-
sa, adeir sé, "ridire an Gaire duibh," adeir sé, "tá
sé i n-ám ugum-sa fhios mo sgéal héin
nú sgéal duine eilí ’fháil," adeir sé, "- nú cén
fáth a mblaoitear Ra an Ghleánn Doracha ort-sa?"
"Well, innseó mise sin duit cén t-údar,"
adeir Ra anGD'. "Ní dheárna mise aríú ó cailliú
í seo orm," adeir sé, "- thug siad seo leofa í," adeir sé,
- ach aon gáirí amháin."
"Well, anois," adeir Cruchúr, adeir sé, "tá sé i
n-am ugum-sa fios mo sgéal héin a bheith
sgeal duine eilí,
ugum-sa, " adeir sé, "nó, a cén sgéal a bhí i leitir
mo mháistir?"
"Well, ó rinne tú na h-aclionns atá dian-
tá ugut," adeir Ra an Ghleánn Dorach, "ínnseó mise dhuit
céard a bhí in leitir do mháistir gan thú ligeann
abhailí, ná do thuairisg, " adeir sé, "- d cheann
agus do choiméad beatha baint duíot!"
"Well, math go leór," adeir Cruchúr, "- an
'in é bhí ann.
"Muise m’anam gur b’é, " adeir a’ ridire, "agus
ó rinne tú an t-aclíon tá mise ag innseacht na
firinne dhuit."
"Sé ar thóig sé é a’ teacht abhailí lá agus oíche
gur landháil sé ag a’ ngeata, agus hainic a’ rí a
teacht é."
"Ó!" adeir sé - rith sé isteach ag a’ máistireás-
"dar fia," adeir sé, "tá Cruchúr a’ teacht!"
"A' d’inns mise dhuit, " adeir a’ mháistireas,
"Go gcuirfeach Cruchúr blá ort."
dar fia, gabh an duine uasal amach dhá
meetháil aríst ag a’ ngeata.
"Céad fáilte rût, a Chruchúir!" adeir sé, "cén
sgéal?"
"A’ ní fháilte liom do fáilte," adeir Cruchír
"a rufínnigh!" adeir sé. "Ach cathfa tú mo mháthair.
sa a phósú anois," adeir sé, "théis do sheacht míle
dícheall!"
"Ara, go tuige a’ bpósfainn do mháthair?" adeir
- nach bhfuil mo póstaí hanaí.
"Cuirfe mise achall ort go bpósfa tú í,"
adeir Cruchúr, "agus beagan cainte."
"Well, ní féatainn í a phósú," adeir sé.
"Á, pósfa tú anois í, " adeir Cruchúr, adeir sé
isteach leis, agus an diabhal mar mhara (mharbhuigh)
sé an tada. Agus nuair a bhí sí marú aige -
"I tara uait anois" adeir sé, "go bpósa tú mo
mháthair!"
"Racha mise 'coinní an tsagairt," adeir a’ rí.
"Máiste, ní rachais (rachair," adeir Crucúr,
acht.
adeir sé, "ach cathfa tú insin," adeir sé, "go
dtuga mise an sagart ann!"
dar fia d’imigh le Cruchúr agus thug sé an
sogart ann, agus phós sé an rí agus a mháthair le
chéilí. Agus d’fhan siad insin aríú ó shoin,
fébí cáid é.