Archival Reference

SSSA/TA/AT1332/002

School of Scottish Studies SA1954.052.A1

Tobar an Dualchais/Kist O Riches

Transcript

AI
AN T-AMADAN BU MHOTHA
An cuala sibh riamh iomradh air an fhear ris an abradh iad amadan an
tighearna? 'S e sin fear a bhiodh aig daoine beairteach agus uachdarain,
ris an canadh iad a's na seann timeannan tighearnan. Agus cha bhiodh
gin dhiubh sin 'nan uidheam mur a biodh a leithid seo do dhuine aca a's
a' chuideachda bha frithealadh orra a's na taighean comhnuidh aca –
an t-amadan. Dar a theirigeadh a h-uile seorsa cluich is rud eile dhaibh,
bhiodh iad ri fealla-dhà air an amadan agus bha seo a' cur seachad beagan
tìm orra.
Thachair gu robh fear dhiubh seo a's na cearnachan-sa ..... dhe na
tighearnan a bha seo, agus bha amadan aige mar a bh' aig an còrr dha
sheòrsa. Latha dhe na lathaichean chuir e fios a mach air an amadan
agus thuirt e ris gu robh gnothach aige ris. Dar a thainig an t-amadan 'na
làthair, gu dé bh' aig an tighearna ach bata, agus shìn e dhan amadan e
agus thuirt e ris, "Seo dhut-a-sa 'm bata tha seo, agus cuma' tu gu
cùramach e agus gabha' tu ùis fhad 's a bhios e agad: agus 's e do chuid
fhéin e gos an tachair amadan ort as motha na thu fhéin, agus an uair
sin bheir thu seachad dhan fhear sin e."
"Tapa' libh-se," ars an t-amadan; "nì mise mar a tha sibh ag iarraidh."
Bha tìm a' dol seachad, agus bha 'n t-amadan a' leanailt ris a' bhata.
Ach dé bhuail a mhaighistir ach tinneas trom, agus an deaghaidh a h-uile
seòrsa fear sgil a bh' ann a's an am a thigh'nn a choimhead air agus a
thoirt seachad am beachd, 's e 'n co-dhùnadh gos an tàinig iad gu robh
am bàs air. Thuig e seo agus bha e làn – tha e coltach ris gu robh e leigte
ris agus nach robh an còrr a' feitheamh air. Agus chuir e fios air duine
an deaghaidh duine dhe 'chuid sheirbheiseach airson beannachd fhàgail
aca man tigeadh am bàs air. Ach dar a bha iad uile gu léir aige an
deaghaidh a thoirt air a bhialaibh, thuirt a' fear fo dheireadh a thainig
ris, "Cha d' fhàg sibh beannachd aig an amadan fhathast."
"O, cha chreid mi," ars esan, "gum beil e riatanach dhomh 'iarraidh
a staigh idir, a chionn cha thuig esan dé tha dol a dh'éirigh dhomh: .....
tha e cho fada air ais agus leis a sin chan eil mi faicinn freagarrach gun
tigeadh e seo."
"O, tha mi smaoineachdainn," ars a' fear-sa, "gu bheil cho math
dhuibh 'iarraidh mar an còrr, agus innsibh dhà – thoiribh dhà seòrs' air
choir-eiginneach do thuigse air 'rud tha dol a dh'éirigh dhuibh."
"Well, ma tà, abair ris tigh'nn a staigh."
Staigh a ghabh an t-amadan is am bat' aige.
"O," ars an tighearna, "ann an uine ghoirid," ars esan, "tha mise
fàgail an àite-sa, agus cha bhi mi tilleadh tuillidh, agus chuir mi brath
ort," ars esan, "airson beannachd fhàgail agad."
240
"Tha mi duilich," ars an t-amadan, "airson sin a chluinnteil. Ach
càit am bheil sibh a' dol?"
"Tha mi dol fad as. Tha mi dol cho fad as," ars esan, "agus nach bi
mi tilleadh a seo tuillidh, mar a thuirt mi riut cheana."
"Am beil forfhais agaibh," ars an t-amadan, "càit eil sibh a' dol, na
'n do chuir sibh ..... an do rinn sibh deisealachd 'sam bith airson gun
gabhadh iad ribh 'nuair a ruigeas sibh, ma tha sibh a' dol air ur n-aineol?"
"Cha d' rinn deisealachd 'sam bith ach dìreach iad a dheanamh rium
mar a dh'fhaodas."
"Tha mi smaoineachdainn, a thighearna," ars esan, "gun do thachair
a nis," ars esan, "amadan orm as motha na mi fhìn, agus seo dhuibh am
bata."
Agus sin agaibh mar a chuala mise 'n naidheachd.
Transcribed using automated handwriting recognition technology as part of the Decoding Hidden Heritages project.