Ursgeul (The King who wished to marry his Daughter)

URSGEUL.BHA 'siod rìgh ann roimhe so, 's phòs e, 's cha robh aige ach anaon nighean. Nur a shiubhail a' bhean cha phòsadh e gin ach te'fhreagradh a h-aodach dhi. Dh'fheuch a nighean latha aodacha màthar urra, 's thàinig i 's leig i fhaicinn d' a h' athair mar afhreagradh e dhi. Bha e 'freagairt dhi gu math. Nur a chunn­aic a h-athair i, cha phòsadh e bean ach i. Chaidh i 'caoineadhfar an robh a muime, 's thuirt a muime rithe dè bh' urra. Thuirti gun robh a h-athair a' cur roimhe gum pòsadh e i. Thuirt amuime rithe 'ràdh ris nach pòsadh e i gus am faigheadh e dhiguthann de chlòimhe na h-eala.Dh'fholbh e 's an ceann la is bliadhna thàinig e, 's an guthannleis. Chaidh i 'rithisd a ghabhail comhairl' a muime. "Abairris," urs' a muime, "nach pòs thu e gus am faigh e dhuit guthannde chanach an t-sléibhe." Thuirt i so ris. Dh'fholbh e, 's anceann la is bliadhna thill e 's guthann de chanach an t-sléibheleis. "Abair ris a nis," urs' a muime, "nach pòs thu e gus and'thoir e 't' ionnsuidh guthann siod a sheasas air an làr le h òr 'sle airgiod." An ceann la is bliadhna thill e leis a ghuthann.230WEST HIGHLAND TALES."Abair ris a nis," urs' a muime, "nach pòs thu e gus an d'thoire 't ionnsuidh bròg òir is bròg airgid." Fhuair e dhi bròg òir isbròg airgid. "Abair ris a nis," ursa a muime, "nach pòs thu emar an d'thoir e 't' ionnsuidh cisde a ghlaiseas a mach 's a stigh,'s is coingeis leatha bhi air muir na air tìr."Nur a fhuair e chisde phaisg i chuid a b' fheàrr de dh'aodacha màthar 's d' a h-aodach féin innte. Chaidh i féin an sin a stigh's a' chisde, 's dh'iarr i air a h-athair a cur a mach air an fhairgefeuch dé mur a shnàmhadh i. Chuir a h-athair a mach i. Nur achaidh a chisd' a mach, bha i folbh 's a' folbh gus an deach i asan t-sealladh. Chaidh i air tìr air an taobh eile, 's thàinig buach­aille far an robh i airson a brisdeadh, an dúil gun robh feudailanns a' chisde. Nur a bhu e 'dol a 'brisdeadh ghlaoidh ise, "Nadéan; ach abair ri t' athair tighinn an so, 's gheobh e na's fheàirde r'a bheò." Thainig 'athair 's thug e leis g'a thigh féin i. 'S annaig righ bha 'm buachaille, 's bha tigh an righ dlùth air. "Namfaighinn," urs' ise, "dol air fasdadh do'n tigh mhòr so thall.""Cha'n 'eil gin a dhìth orr'," urs' am buachaille, "mar am bheilté dhìth orra fo làimh a' chòcaire." Chaidh am buachaille 'sbhruidhin e air a son, 's chaidh i 'na searbhanta fo làimh a'chòcaire.Nur a bha càch a' dol do'n t-searmoin, 's a dh'fheòraidh iaddhise an robh i dol ann, thuirt i nach robh gun robh beagan arainaice r'a dheasachadh, 's nach b' urrainn i dol ann. Nur a dh'fholbh iadsan thug i urra tigh a' bhuachaille, 's chuir i urraguthann de chlòimhe na h-eala. Chaidh i do'n t-searmoin, 'sshuidh i ma choinneamh mac an rìgh. Ghabh mac an rìgh gaolurra. Dh'fholbh ise tacan ma'n do sgaoil an t-searmoin; ràinigi tigh a' bhuachaille; dh'atharraich i h-aodach; 's bha i stighrompa. Nur a thàinig càch dhachaidh 's ann aig iomradh air a'bhean uasal mhòr a bha 's an t-searmoin a bha iad. An athDhòmhnach thuirt iad rithe, an robh i dol do'n t-searmoin, 'sthuirt i nach robh, gun robh beagan arain aice r'a dheasachadh.Nur a dh'fholbh iadsan ràinig i tigh a' bhuachaille, 's chuir iurra guthann de chanach an t-sléibhe, 's chaidh i do'n t-sear­moin. Bha mac an rìgh 'na shuidhe far an robh ise an Dòmhnachroimhid, 's shuidh ise ma choinneamh. Thàinig i mach airthoiseach orra; dh'atharraich i, 's bha i aig an tigh rompa; 'snur a thàinig càch dhachaidh 's ann aig iomradh air a' bheanuasal mhòr a bha 'san t-searmoin a bha iad. An treas DòmhnachURSGEUL.231thuirte iad rithe an robh i dol do'n t-searmoin, 's thuirt i nachrobh 'gun robh beagan arain aice r'a dheasachadh. Nur a dh'fholbh iadsan ràinig i tigh a bhuachaille; chuir i urra an guthanna sheasadh air an làr le h-òr 's le h' airgiod; 's a' bhròg airgid;'s chaidh i 'n t-searmoin. Bha mac an rìgh 'na shuidhe for anrobh ise an Dòmhnach roimhid 's shuidh ise far an robh esan.Chaidh faire 'chur air na dorsan an Dòmhnach so. Dh'éirichise. Chunnaic i fruchag, s' leum i mach air an fhruchaig, achghléidh iad gréim air té de na brògan. Thuirt mac an rìgh tésam bith d'am freagradh a' bhròg gur h' i 'phòsadh esan. Bhamòran a' feuchainn na bròig orra, 's a' toirt dhiu nan ladharanagus nan sàiltean feuch am freagradh i dhaibh, ach cha robh gind'an robh a' bhròg a' freagairt. Bha eun beag am bàr craoibhe,'s e daonnan ag ràdh, h-uile té bha feuchainn na bròig urra –"Big, big, cha'n ann duit a thig, ach do'n te bhig a tha folàimh a' chòcaire." Nur nach robh iad a' faotainn gin d'amfreagradh a' bhròg laidh mac an rìgh, 's chaidh a' mhàthair do'nchidsin a dh'iomradh air a' ghnothach. "Nach leig sibh fhaicinndòmhs' a' bhròg," urs' ise; "cha dèan mi coire urra co dhiu.""Thusa a ruid ghrannda, shalaich! gum freagradh i dhuitse!"Chaidh i sìos 's dh'innis i so d'a mac. "Nach 'eil fhios," urs'esan, "nach freagair i dhi co dhiu, 's nach fhaod sibh a toirt dhia' toileachadh." Cho luath 's a chaidh a' bhròg air an urlar,leum a' bhròg air a cois! "De 'bheir sibh dhòmhs'," urs' ise,"'s an te eile 'leigeil fhaicinn duibh?" Rainig i tigh a bhuach­aille, 's chuir urra na brògan, 's an trusgan a sheasadh air anlàr le òr 's le airgiod. Nur a thill i cha robh ach fios a chur airministir, 's phòs i féin is mac an rìgh.