Madadh Gearr na nOcht gCos

coi Bá
haidh
clllí.
ar
cn Migheó.
Batacht is.
dit
an a
rádh.
Saotad an sád
Clora. A
Ba fada mí a
a
leabra.
n
Maolfhába
an bliadhair.
Feil
Deibleán
is a
an tr
An och gach.
Madadh gearr
Bhí rí ann uair amháin agus bhí sé pósta.
Bhí cailín amsire aige freisin acht aon
lá amháin thainic scoláire bocht chun a thige
agus diarr sé lóistín uirthi agus dúbhairt
sí nach dtainic lei go raibh an máighisteas
tinn agus nach raibh aon áit aici dhó aguig
s leis sin dimthigh sé. Nuair bhí sé tamall
125
ón teach.
2r
chuir an Rí an cailín ina
dhiaidh.
ag rádh leis a theacht arais go
Sé é.
gcoinneóchadh.
Thainic an scoláire bocht
arais.
aghis dfan sé go maidin agus an
oidhche céadhna rugadh mac óg don rí agus lá
ar na bhárach nuair bhí sé ag imtheacht diaic
sé den rí raibh
croiceann caorach
righ.
aige agus dúbhairt an ní go raibh. Theasbháin
dom é. Ar seisean. Agus teasbháin. Rinne an
bocht leabhar Éóin le haghaidh an i
scoláire.
annsin. Chuir é seo chaoi ná miineall anois
ar seisean aguis ná Bainigid dhe é na go
mbéidh sé thar bliadhain agus feice agus leis
sin dimthigh sé arís.
Maith go leór. Chuaidh an
Tam thart.
ná geir fás an mac suas agus
claide
chéin scoile é. Aon lá amháin ins
an tsamhradh Bhí an buachaill ag teacht abhaile
ón scoil agus Bhí an lá go han te. Chuaidh
na scoláiraí go léir amach ag snám acht
amháin seisean
Agus dfan sé ina sheasamh
ar an tráigh. An dara lá thárla an Ríodh
1 céadhna acht an tríomhad lá nuair bhí siad
abhaile chuaidh siad amach arís
ag teacht
agus ní dhearna mac an ríogh acht an sgian
a tharraingt aníos agus an
a bhí ina
póca
Leabhar cóin a ghearradh agus doscail sí an
go han leathan.
Bhí sé sgríobhte ar an leabhar Bói
go dtiocfadh madádh ghearr ná hócht gcos ar
Le na mharbh nuair a bheadh sé bliadhain aguigh
fiche. Chuaidh an buachaill abhaile go tapaidh
agus dinnis sé an sgéal dá muinntir. Bhí bró
mór ortha nuair chuala siad an sgéal agus
leis imtheacht ar aimsear aguig
dúbhairt siad
go mbéidir nach gcuirfeadh sé isteach ná
amach air go deo.
Tá ar na bhárach dimthigh leis
an mbuachaill bocht ar amsir. Bhí sé ag
agus ag síor imtheacht ná go dtain
imteacht.
sé go dtí teach ar thaobh an bóthair agus Bh
coileán i mbéal an dorais róine agus isteach
Céis shán teach seo. Bhí fáilte mór achú roi
agus coinnigh siad é go maidinn. Chuaidh sé
a chodhladh agus i lár theadon na h-oidhche
thainic mádadh gearr ná nócht gcós chuig an
ar dhúil agus go bfuigheadh sé isteach
doras.
124
chuige acht déirigh an coleán a bhí ins teach agus
chuaidh sé go dtí an doras agus thosuigh ar an
Tafainnt agus dimthigh leis an nadadh gearr ná
nocht gcos arís.
Maidin lá ar na bhárach nuair
Déirigh sé diafruigh fear an tighe dá bhfuair
sé codhladh shásanail aréir agus dúbhairt seis
chan go bhfuair. Bhí arsa fear an tighe. is mór
é mó truaige dhuit a dhuire bhoicht ar dtús
díóighe mar geall ar an méid atá amach nómhat
Dith sé a bhricfeasta aghus nuair a bhí sé réidh
ghlac sé buidheachas leo. Nuair bhí sé ag imtheach
annsin thug fear an tige ann coileán dhó ageis
dúbhairt sé leis gur Ceart a bhí mar ainin
air agus é a thabhairt leis agus nach baoghal
dó tada acht é a thabhairt arais chuige nuair a
bheadh sé ag pillead.
Dúbhairt an buachaill go
dtúbhradh agus leis sin Bhuail sé an bóthar go
dtainic sé go dtí teach eile. Nuair a bhí sé i
naice an tighe chonnaic sé choileán Beágh i mbéal
an dorais aghuis bhí luthamar mór air an gcoleán
nuair a chonnaic sé ag teacht é. Chuaidh sé
i tsteach chun an tighe seo aghus bhí fáilte mór
ann agus dfan sé ann go maidin acht
roimhe agus
nuair bhí sé ina chodladh thainic madadh gearr
na níocht gcos go dtí an doras acht níor leig an
faitchíos dó a dhul isteach mar gheall ar an dá
choileán a bhí istigh agus béigean dhó imtheacht ar
Nuair déirigh an buachaill dfiafruil
fear an tighe dó ar chodhladh sé go maith aréis
agus dúbhairt seisean nár codhlaidh sé ariamh í
bfearr. Déidir sin, arsa fear an tighe acht is
mór é mo thruaigh dhuit i dtúis d’óighe mar
gheall ar do námaid atá in do dhiridh. Bhéara
mé dhuit an coileán seo anois, arsa fear an
tíghe. "Acht go deo na sgar leis ná go dtugaidh
tú arais agamsa é nuair a pilleas tú. Sé an
thainm atá air, ar seisean. Tigheas
Dimthigh ann
buachaill agus thug sé leis an dá choileán agus
bhí sé ag síor imtheacht ná go dtainic sé go dtí
teach eile agus bhí coileán i mbéal an dorais
so teach seo freisin aghuis Bhí fáilte mhór ag ar
gcoleán roimhe. Isteach leis an mbuachaill agus
an dá choileán agus dfan siad annsin go
maidin acht thainic an mádadh gcarr go dtí ar
i doras sán meadon oidhche acht bhí na coiláin tá
129
istigh ná láidir dó agus dimthigh leis gan mhoill.
Nuair bhí an buachaill ag imtheacht ar
maidin thug fear an tíghe ann coileán dhó agus
dúbhairt sé leis gur ios an tainm a bhí air
agus fad is bheadh sé leis nach mbaoghal dó
tada. Dimthigh leis an mbuachaill agus na trí
coileáin agheis bhí sé ag imtheacht ná gur casadh
fear leis. Bhí beithidheach leis an bhfear seo
agus diarr an buachaill aimsire air é
agus dúbhairt sé leis go dtúbhradh sé dhó
é. Shuidh.
an buachaill suas ar a gculóid
agus annsúd abhaile leo. Bhí teach breágh mór
ag an bfear seo agus ní raibh aoinne
ann acht é fhéin agus a bhean agus a inghean.
ins an oidhche nuair a bhí sé
ag dul a chodladh dúbhairt an buachaill go
gcairfeadh ná mádraí a bheadh ins an tseómha
céadhna a mbeadh sé ina chodhladh ann. Dúbhair
an máighistir go raibh a chead aige. Maith go
Teór. Thainic módadh ghearr ná nocht aguscos acht
níor leig an faitchíos dó a dhuil isteach
an oidhche sin. Bhós inghean an mháighistir agur
an buachaill tamall ina dhiaidh sin agus aon
lá amháin nuair a bhí an bheann óg amuigh
tríomhadh lá agus dubhairt athair an rud céadhna
Teis diarr seisean oiduigidh an go dtoifadh
ar feadh a shaoghail us thug bhuail sé an bóthar
annsin ná go dtainigh sé go dtí teach bhí atrobh
cnuir i ná taigneach. Bhí sé amuighispáisteóg
neacht aon lá amháin rus bhí sé i dul thart le
loch thuit sé ina chodladh. Tamall ina dhiaidh sin thain
clla s chuir sí fáinne breágh isteach ina phótr.
Nuair dhúisigh sé ní raibh fios aige an tada acht
chuaidh sé abhaile agus a dul i chodladh dhó an oidhche
sin thuit an fáinne amach is a phótha aghis coig
sé go cúiramach é.
An darr Tá bhí sé dul thart leis
an lóir céadh agus thuit sé ina chodhladh arísigh
ba ghearr go dtaigh an colla agus chuir sí
claidheamh iste ina chuid éadaigh is nuair char
sé abhaile fuair sé ina phó í-us an tiodh lá
chuaidh sé an bealach céadhna agus thuit sé ina chodhlad
arís. Tháinnigh an call mar a tháing sí an dá lá
eile as an lá seo chrir sí nachín pór ina chreid
éadaigh
Tamall ina dhiaidh sin déirigh sé tuirseach
s teach seo agus dimthigh leis an bóthar aon lá
iamháin agus bhí sé ag imtheachtusa síor
féine thiar ar mo iorbhall agus trí lá taréis
mise bheadh marbh gabh thusa amach agus tóg leat
an fáinne agus chuir thíos faoin mbráillín é ina
Teabadh agus gheobhaidh seisean bás nuair a
chodhladhóchas sé air.
Tá ar na bhánach bhí sé a
ag feileóireacht agus choinnigh a bhean ná mádaí
ins an mbaile agus Ba ghearr go dtainic an
módadh ghearr agus thosuigh ora ag troidh. "Ó
ars Fios.
Tris ná máda eile tá sé i na
againne rd eicínt a dhéanam aguis cuidheadh
le nár máighistir tá sé i dtrioblóid anois.
Ní dhearna siad acht imtheacht ina rith agus chuile
Táim dá raibh siad a thóirt bhí siad ag déanamh.
Leith míle.
Tosuigh orra ag troid leis an mádadh
gcarr aghis marduig siad é. Tás an fear teine
annsin agus dóigh sí é. Tá seanis nach éireóch.
aid tú beo arís ar aon nó ar seisean.
ageis abhaile leis arís. Ní raibh aon trim aige
ins na mádraí ní ba mhó. Trí lá ina diaid sin
Bhí a bhean amuigh arís agus chuaidh sé go dtí
an áith ar thugadh an cat agus chuartaigh sí an
i fáire agus fuair sí é. Thug sí abhaile lei é
agus rinne sí amhlaidh leis mar dorduigh an
madadh gearr. Di
Chuaidh mo dhuine bocht i chodhladh
ageis ar maidin bhí sé marbh greadh a bhean
amach go raibh a fhear marbh. Mó tá ars a
háthair. is thusa atá cionntach leis agus má tá
marc ar bith anois a bhruaithféar thusa i
bpota thárra breathnuigh siad air agus ní raibh
aon marc le feiceál air. Bhí thórramh acú air
agus taréis trí lá a choing bháil istigh cuireadh
é. Bhí na mádraí an tam seo ceangailte i
stábla ná mbó. Nuair a bhí siad ag cur síos
na chómra ins an uaigh. Rinne ceann den ná
mádaí fios faoi agus bhrís Ceart an chónr
Le na teangainn é agus ar
agus lígh leigheas
an bpoinnte bhí sé chom beo agus bhí sé arian
Bhí iongnadh ar gach
duine dá raibh ag an tsócraidh agus chuaidh
siad go léir abhaile. Nuair a shroic an buachal
teach a mháighistir arís Bhí fáilte aige roimhe
agus anois bhí a fhios ag an máighistir gurab
a inghean a bhí cionntach le gach rud a thárla
Ó thúis go dtí deireadh. Dhruaith sé i bpota
in thárra í B sin an rd a bhí túillte aici go
maith. Chuaidh an buachaill abhaile chuig a athair
aghlis dfág sé gach ceann de na coiláin ag a
máighistir féin ag dul abhaile dhó. Níor chuir
tada isteach ná amach air ón lá sin amach.
ar
An Bheannacht a chuir fear le sagart air
baois.
Bhí fear ina chómhuidhe ar an Teannonn tá suim
bliadhainta ó shoin darb ainn Phádhraigh Ó Cáthainn.
She ann tathair Miceál Ó aongaile a bhí ins an
bparáiste an tráth céadhna agus bíodar le na
atrí as an bparáiste seo go páráiste eicínt.
eile acht bhí sé ar an Bód. Dhibh aon lá amháin
agus casad.
air ádhraigh agus Bhí páiste
cómhradh.
achle le na chéile agus seo é an Bheann.
acht a chuir Pádhraigh leis nuair a bhí siad an
imtheacht Ó na chéile.
Bheannacht leat agus slán go dtigidh.
Nár bháscaigh an fhearthainn thú. Agis nár
bháithrigh an gaoth tú. Nár fhágaidh de námhaid
bhuaidh ar thalamh ná ar thír ort agus tá
dhúll le. Dir seo go bhfeicíd mé aríst tíl.