Mar a Rinneadh Reilig ag Tobar Páraic an Chéad Uair
Ireland
- Collection
- The Main Manuscript Collection
- Volume
- 0473
- Date
- 18 March 1938
- Item category
- Lore
- Aarne-Thompson index
- AT1792A: The Priest's Pig
- Language
- Irish
- Location
- Abbeyknockmoy, Co. Galway
- Dunmore, Co. Galway
- An Cheathrú Rua, Co. Galway
- Carna, Co. Galway
- Collector
- Liam Mac Coisdealbha
- Informant
- Páraic Ó Briain
- Link
- View entry on dúchas.ie
Mode:
Archival Reference
The Main Manuscript Collection, Volume 0473, Page 0533
Image and data © National Folklore Collection, UCD.
Transcript
AIé
Mar rinneadh roilic ag obar Páraic an chéad
uair
Bhí tobar beag thuas i dtobar Páraic agus bhí
siad a’ diana amach go ru sé beannníthe. Bhíoch cruinn-
iú mór a’ teacht ann as chuile thaobh (thaéú). Agus
dar fia bhí fear ann a cheap nach ru fear a’
bith cho (go) láidir leis, agus sén t-ainm a thugach
siad air stric Meib, mar bhí an suair tóicí aige.
id
Chualaí fear é a bhí thuas i n-drán, agus bhí seisean
a’ ceapa amach nach ru sé faoin domhan aon fhear
i bpar na Mainisireach.
a b’fhearr ná é héin.
"
b’ait liom-sa é sin fheiceal," adeir sé, "go bhfeic-
ínn a’ mbeinn héin i n-ánn aon cheart a bhaint dó.
Nuair a d’airi sé a’ tarraint ar lá féil
Páraic [é) thoisigh fear dhráin a' teacht gur tharrain
sé isteach ar a' mbaile a ru tobar arraic air.
Thoisigh sé a’ cur tuairisg faoi sérell bhior, agus dar
fia bhí siad a rá nach ru aon fhear diantaí [a bhí
i n-ánn aige]. Thoisig cineal faitíos a’ teacht air,
agus lig sé air héin gur cíneal clairinneach a bhí ann."
gho sé ar a ghlúnaí ag tobar táraic ag iarraidh pinn
agus leithpinn, agus bhí sé ’cuir tuairisg i gcónach
d’fhuagair ceann ucú air-
"Seon é a’ teacht sither ricl.
Nuair a bhí siall (thus a gul thairis amach
d’iarr sé pínn air. Chuir símhill bhiall lámh i n-a
phóca agus thug sé pínn dó. Dar fia ar a theacht am-
[roimhe). Tharrain
ach aríst dó bhí an cláiríneach.
sé a chos agus bhuail sé cic ar slthell bhull sa
lorga.
"Meireach gur cláiríneach atá anuat," adeir
Smhall bhiall, "bhrisfinn do chrámhaí?"
"Well seo leat," adeir fear dhráin, "go bhfeice
mise bhfuil tú i n-ánn."
Rug siad ar dhá mhaide, bhí siad a’ liúrú
a chéilí go ru sé cúpla uair, agus dar a fuair
seil chail, [an ceann is fearr) air. Thoisigh
muintir dhráin agus iad héin i n-éadan a chéilí
mhara (mharbhaigh) siad fear ann, agus dar fia cuiriú
i dtobar Fáraic é. Nuair a chualaí an gagart
é thainic sé agus bheanna sé é - tobar Párraic-
agus chuir sé crois ann. Agus tá sé beannuithe ón
lá sin go dtí an lá atá inniu ann (un)."
Mar rinneadh roilic ag obar Páraic an chéad
uair
Bhí tobar beag thuas i dtobar Páraic agus bhí
siad a’ diana amach go ru sé beannníthe. Bhíoch cruinn-
iú mór a’ teacht ann as chuile thaobh (thaéú). Agus
dar fia bhí fear ann a cheap nach ru fear a’
bith cho (go) láidir leis, agus sén t-ainm a thugach
siad air stric Meib, mar bhí an suair tóicí aige.
id
Chualaí fear é a bhí thuas i n-drán, agus bhí seisean
a’ ceapa amach nach ru sé faoin domhan aon fhear
i bpar na Mainisireach.
a b’fhearr ná é héin.
"
b’ait liom-sa é sin fheiceal," adeir sé, "go bhfeic-
ínn a’ mbeinn héin i n-ánn aon cheart a bhaint dó.
Nuair a d’airi sé a’ tarraint ar lá féil
Páraic [é) thoisigh fear dhráin a' teacht gur tharrain
sé isteach ar a' mbaile a ru tobar arraic air.
Thoisigh sé a’ cur tuairisg faoi sérell bhior, agus dar
fia bhí siad a rá nach ru aon fhear diantaí [a bhí
i n-ánn aige]. Thoisig cineal faitíos a’ teacht air,
agus lig sé air héin gur cíneal clairinneach a bhí ann."
gho sé ar a ghlúnaí ag tobar táraic ag iarraidh pinn
agus leithpinn, agus bhí sé ’cuir tuairisg i gcónach
d’fhuagair ceann ucú air-
"Seon é a’ teacht sither ricl.
Nuair a bhí siall (thus a gul thairis amach
d’iarr sé pínn air. Chuir símhill bhiall lámh i n-a
phóca agus thug sé pínn dó. Dar fia ar a theacht am-
[roimhe). Tharrain
ach aríst dó bhí an cláiríneach.
sé a chos agus bhuail sé cic ar slthell bhull sa
lorga.
"Meireach gur cláiríneach atá anuat," adeir
Smhall bhiall, "bhrisfinn do chrámhaí?"
"Well seo leat," adeir fear dhráin, "go bhfeice
mise bhfuil tú i n-ánn."
Rug siad ar dhá mhaide, bhí siad a’ liúrú
a chéilí go ru sé cúpla uair, agus dar a fuair
seil chail, [an ceann is fearr) air. Thoisigh
muintir dhráin agus iad héin i n-éadan a chéilí
mhara (mharbhaigh) siad fear ann, agus dar fia cuiriú
i dtobar Fáraic é. Nuair a chualaí an gagart
é thainic sé agus bheanna sé é - tobar Párraic-
agus chuir sé crois ann. Agus tá sé beannuithe ón
lá sin go dtí an lá atá inniu ann (un)."